Bir günde vazgeçebilir ve aynı gün içinde yeniden başlayabilir.

Aynı anda kalbi hem daralabilir

hem de şişebilir, suyu çeken pamuk misali,

kurudan ıslağa çabucak geçebilir.

Bir gece bir hamakta uyuyabilir insan

ve sabah gözlerini ona doğru bakan yapraklara açabilir

yapraklara geri bakabilir, onları tane tane görebilir

aralarından sızan ışığı yeni annesi, yeni sevgilisi,

yeni kendisi belleyebilir.

Bekleyebilir insan

çok değil ama

bir kaç hafta belki

bekleyebilir.

Anlayabilir bazen ve bazen de

çoktan anlamış olduğunu

farketmeyebilir,

şaşırabilir, üzerinden

kaç zaman geçerse geçsin, daha

o da bilmediğinden kendini

şaşırtabilir ve merakı seçtiği anlarda

bir huzurun içine düşebilir.

Sanırım işte bu daha zordur ama

huzur da kendini insana düşürebilir.

Yaslanabilirler o esnada bir duvar bulup

ellerindeki yükleri tren gelene kadar

yere bırakabilirler. Korkabilirler

beraber

karanlık bir gecede tir tir titreyip

birbirlerine sarılabilirler. Ve aydınlığı özleyebilirler.

Henüz burada olmayan

ama yine de geleceğini bildikleri bir aydınlığı

inanarak doğurabilirler,

çağırabilirler, ve bağırdıkları için

unuttukları tüm isimleri birbirlerine sorabilirler.

Yıldızları sayabilirler, üçer beşer

o hamakta sevişebilirler

ve bekleyebilirler her daim

önce kendilerini, bir süre sonra

başka hiçbir şeyi.

Ne olacağını beraber bilmeyebilirler.

Bu sefer ismi belli ama ardı meçhul bir istasyonda inmek üzere

çok uzaklara gidebilirler

ve bu sefer belki

korkmayabilirler

evin yolunu kaybetmekten.

Hiç tanımadıkları insanların yanında

-işte ancak o vakit orada-

eksik olan bir şeylerini bulabilirler.

Henüz bilinmeyenin verdiği bir derinlikte bulduklarını

alıp üzerlerine geçirebilirler.

Evlerini çoğaltabilirler. Gülüşebilirler bu sayede. Mevzuyu daha iyi anlayabilirler

veya işte aynı anda,

mevzuya hepten arkalarını dönüp gitmeyi öğrenebilirler.

Kafa kafaya verip düşünebilirler

sorabilirler birbirlerine

o sima nereden tanıdık geliyordu

neden canım yanmıştı

nasıl bu kadar sevmiştim

bugün burası neresi—

durabilirler

bulamadıkları cevaplar içinde

durdukları yerin oldukları yer olmadığını da

kabul edebilirler, beraber.

Denize girebilirler, onun da

bildiği tüm şeyleri nereden öğrendiğini sormak için

ve bu büyük sessizlik karşısında

cevapları aramayı yekten bırakabilirler.

Beraber bırakabilirler

bırakacak şey kalmayana dek.

Beklemeyi bırakabilirler

bekleyecek şey kalmayana dek.

Huzur ve insan bekleyebilirler

bırakacakları zamanı.

Parça parça, lime lime olmuş hallerine bakarak

yine gülüşebilirler, bilerek

bekledikleri şeylerin

bıraktıkları şeylerin

bilmedikleri şeylerin

bir utanç kaynağı olmadığını artık

aynı gün içinde.

Müdavimi olabilir insan;

kendisini farklı yerlerde bulup

yine de en çok kendisi gibi olmanın.

Apartmanın önünden gelen geçenle görsel ilişkimi kesen perdeler işitsel ilişkimi kesmediği gibi sanki dışarıdan gelen seslere hoparlör etkisi yapıyor. İnsan görmediği şeyin sesini, görebildiği şeyin sesine göre daha yüksek duyuyor. Az önce, açık kapımın sağladığı ses koridorundan geçen birinden şunu duyuyorum: “ona öyle güven olmaz zaten”. Cümlenin bir öncesi ve sonrası olmasına rağmen onları duymuyorum.

Whatsapp konuşmalarımın arka planında hala ikimizin bir fotoğrafından yakınlaştırarak kestiğim o görsel: Elim onun kolunu sıkı sıkı kavrıyor. Fakat fotoğraf biraz hareketli, yani flu, ve ya ben elimi koluna koymuşum da geri çekme esnasındayım, ya o kolunu hareket ettiriyor ve elim az sonra boşa düşmek üzere. Hala daha başımıza hangisinin gelmiş olduğunu çözemiyorum.

Epey bir süre önce şunu yazmıştım ve o zaman da, şimdiki gibi, bir şeyler bitmişti: “Perhaps that’s the one thing about trust, the only thing about trust, is that we also don’t know what to tell it by.”

Hangi metnime ait olduğunu hatırlamadığım ama hangi şartlar altında ortaya çıktığını iyi hatırladığım bu cümleyi kabaca şöyle çevirdim^: “Güvenle ilgili şöyle bir şey var, güvene dair belki de tek şey, onu ne üzerinden ölçeceğimizi de aslında bilemiyor olduğumuz / varlığını neye göre kanıtlayacağımızı işte asıl bilemiyor oluşumuz / onun varlığını tam olarak ne üzerinden kuracağımızı da bilemiyor oluşumuz.”

Yetişkin hayatımda yaşadığım ilişkiler boyunca şu gerçeği görmeye başladım ve pekişsin diye hem kendime hem başkalarına tekrar edip durdum: Güven de diğer ilişkisel duygular gibi çift taraflı. İki kişinin bir araya gelerek oluşturduğu ve ikisinden de bağımsız o üçüncü alana dair, orada oluşan, orada şekillenen, dolayısıyla da kaçınılmaz olarak ortak kurulan ve bozulduğunda da ortak bozulan bir şey. Bu benim için büyük bir buluştu çünkü o vakte kadar hatanın hep kendimde olduğuna inanmak en konforlu seçenek gibi geliyordu. Böylece ortalığa saçılmış karanlık karmaşa kontrolüm altında olabilirdi. Problemin yeteri kadar bende olduğunu düşünürsem, kendimi yeteri kadar düzeltebilir, böylece günün birinde ben de en harika, en doğru insan olabilirdim. Bunun sonucunda da işte en doğru ilişkiyi yaşayabilirdim. Parantez içi ünlem.

Ama şimdi diyorum ki güven biraz da ulvi, biraz da soyut, biraz da içten yanmalı; insanın önce tek başına inanarak var etmesi gereken bir şey. “Önce söz vardı.” (In the beginning there was word.) Hayır, önce hep inanç vardı. Güvene inanç, güvenin yaratabileceklerine inanç, inanca inanç. Bunu bana en iyi yazmak öğretti.

Bu anlamda güven birbirini ikna etmekle inşa edilebilecek bir şey değilse, güven bağının içinde barınan kişilerden birinin artık ikna olmuyor olması da ilişkiyi bitiren o şey oluyor. Yani işte kişilerden en az bir tanesi belki de artık kendi kendini ikna edemediğinde. Bilmem, artık inanmadığında herhalde. Bitmesini istediğinde veya nasıl devam edeceğini bilemediğinde.

Yine çok ağladığım bir gece vardı, uykuya dalmadan hemen önce. Belki de o gün biliyordum olacakları. Biliyordum ama konduramıyordum. Veya konduruyordum ama bilemiyordum. İçgüdülerimle ebediyetten beri süren diyaloğumuz genelde hep böyle anlar etrafında şekillendi. Bildiğimi bildiğim, bildiğimi kabul edemediğim, bilmediğimi düşündüğüm ve bilmediğimin içinde rahat oturamadığım. Ben dinlemesem de bana doğru konuşan ebedi bir şeyler. Gerçi kulak verdiğimde de olayların seyrine pek de bir etkisi olmayan o şeyler. Duymanın zor olduğu şeyler. Bir kez duyduktan sonra da geri dönüşü olmayan bazı şeyler. Vaktinde sahiplenmezsem, bana kendini ısrarla hatırlatacak şeyler.

Bir itiraf olarak, ben senelerdir uykumda yas tutuyorum. Beni uykumdan uyandıracak şiddette bir ağlamayla bazı geceler saatlerce baş başa vakit geçiriyorum. Uyandığımda gözlerim çoktan şiş, burnum çoktan dolu, nefesim çoktan kesik kesik alıp veriyor kendini. Uykumda başlamışım ağlamaya. Dürtüyor beni, kalk, uyan hadi, ilgiye ihtiyacımız var, dikkatine, sevgine. Yasım tarafından böyle uyandırıldığım gecelerde, artık antrenmanlı olduğumdan, ona tamamen teslim olabiliyorum. Bedenimin böylesine güçlü bir tepki verdiğine tanıklık ederken, bu her ne kadar zor olsa da, ne olduğunu anlamaya çalışmadan orada durabilmek iyi geliyor. Ve aklımdan geçen tek şey, tamam, biz buradayız, ağla, oluyor. Ağlamaktan yorgun düştüğümde de uykuya geri dalıyorum.

Parçalı bulutlu yaz planları arasında atölyeye olabildiğince düzenli geliyorum. Bundan neredeyse 4 yıl önce, evimi ülkelerarası taşırken yazdığım ve seslendirdiğim bir metinde, en önemli mevzunun kitaplarımın benimle beraber gelmesi olduğundan bahsediyordum. Kitaplığım tek parça halinde beni ve bedenimi takip ettiği sürece bana dair her şey de tek parça halinde kalmaya devam edecek, diyordum. Şimdi ise, artık görüşmediğim arkadaşlarımın bana zamanında ödünç vermiş olduğu kitaplar, Murakami koleksiyonum ve bazı elden çıkarmayı düşündüklerim dışında tüm kitaplarım burada benimle, atölyemde. Tek parça halinde ertesi güne geçmeyi becerdik.

Malzemelerimi dizerim, hatta daha da fazlasına yer olur diye aldığım 5 katlı raf ünitesinin 3’ünü kitaplar doldurdu. En son getirdiğim iki kule kitap da sehpa niyetine kullanacağımız taburenin üzerinde yükseldiler ve raflara yerleşmeyi bekliyorlar. Bunu yazdığım masamda 5 kitap var, birisinin 110-111. sayfaları açık bir şekilde duruyor. Diğer 4’ü ise bana yakın dursunlar diye raftan indirip masaya koyduklarım. Perec’ten Düşünmek/Tasniflemek’i yeni bitirdim. Kitaptaki 5. deneme “Kitap Düzenleme Sanatı ve İncelikleri Üzerine Notlar”. Denemenin kendisine pek bayılmadım, ama kitapları düzenlemek hakkında yazılmış bir deneme olmasına bayıldım.

Kitaplığım öyle çok düzenli değil. Kendince bir düzeni var. Genelde bir raf okuyup bitirdiklerim, bir diğer raf henüz okumadıklarım ve yarıda bıraktıklarım, ortaya karışık olarak da kalın kapaklı büyük kitaplar, sanatçı edisyonları, fanzinler, sergi katalogları, şiir kitapları. Ve atölye düzeninde ilk defa yıllardır biriktirdiğim sanatçı yayınlarını sergilemek için yerim bile var. Raf ünitesinin önünde dururken kısa bir süreliğine çok sevdiğim bağımsız bir kitapçının tam benlik seçkisine göz gezdirdiğim paralel bir geçekliğe ışınlanıyorum. O kitapçı hiç varolmadı. Ama bugüne kadar girdiğim, dolaştığım tüm kitapçılar da onun bir parçasını taşıdı. Bütünü bölmeden parçaları görmenin mümkün olmadığı gibi, parçalanmadan yeni bütünleri görmek de mümkün değil. Ve toz bulutu indiğinde, yeni bütünü sevmek, işte en azından bu mümkün.

Ardı arkası kesilmeyen hikayelerimiz. Yazdığımız, inandığımız, sürdürdüğümüz hikayeler. Başka türlü yaşamayı biliyor muyuz ki?

Evet, önce hep inanç vardı. Belki bu yüzden işte önce ilk hep söz de vardı. Sözler bozuldu, yenileri kurulamadı. Herkes inandığı şeyle hayatına devam etmek durumunda kaldı. İknalar denenmedi, ikna edilemeyeceği için değil, denenmemesi gerektiği için. Duvarlar yıkılamadı, yıkılamayacağı için değil ama belki de yıkılamayacağı için. Ait olmadığımız yerlerde yeşerememe huyumuzdan.

Dışarıdan duyulan kesik kesik cümleler gibi, her şeyin bir öncesi ve bir sonrası da her zaman vardı. Yokmuş gibi davranmak bazen daha kolaydı. Ama işte inanç ancak bir miktar da varmış gibi yapılmasından beslenebilirdi. Her şeyi soyutlamak tehlikeli miydi?

Kendimi yine orada buluyorum, burada işte, yıllar önce o zaman ve şuan her neredeysem, orada. Değişim için, farkındalık için, sorumluluk için, şefkat için, genişleme için ancak bir şeylerin bitmiş olması gerektiğini gördüğüm o yerde. Vaktinden erken tutulan yaslar, kendine daha fazla katlanamayan anlatılar, parçalı zamanın karşısında bazen parçalanmak dışında bir seçeneğimizin olmuyor olması ve yine de, tek parça halinde, ertesi güne geçebilmenin hafifliği.

“Hikaye Düzenleme Sanatı ve İncelikleri Üzerine Notlar” yazılmaya devam ediyor.

Dün akşam bir şey yazacaktım, unuttum. Unutma sebebim, yazacağımı yazmak isteme sebebimle aynı. Bizi yazmaya iten şeylerin anın içindeki varlığı ve bu varlığın gücü, eğer yazılmazlarsa onları unutmamıza sebep olanla aynı varlık, aynı güç. Belki neyi yazmayı unuttuğumu yine yazarak bulabilirim. Şimdi tam da bu yüzden yazacağım.

Fakat henüz şimdiden biliyorum ki bulacağım şey bir zamanlar yazacak olup da unuttuğum şey değil, bambaşka bir şey olacak. Ve bu yeni bulacağım şey, unutulmuş olan unutulmuş olduğu için ortaya çıkmış olacak, onun izlerini taşıyacak.

İşte tam da bu şekilde insanın ne kendi hikayesine, ne kendi kelimelerine ne de kendi hafızasına hükmedemeyeceği sonucuna varıyorum. Bırakın unutulmuş olan unutulmuş olsun. Onun yerine gelecek her şey onun anısına varolacaktır zaten. Anın, her an her şeyi yeniden ve yeniden yaratabilme potansiyeline güvendiğimiz sürece kaybolup gitmeye dair olan korkumuzun kendisidir asıl kaybolacak olan.

Çeşitli boy ve kesimlerde kristal kadehlerin, tokuşturulduklarında çıkarttıkları sesler ile evin farklı köşelerinde bulunan sehpa, masa gibi irili ufaklı yüzeylere içleri yarı dolu bir şekilde terkedilmiş olmalarının çıkarttığı sessiz manzara iç içe geçiyor. Bu akşam ben de kendimi aynı anda hem ağzına kadar dolmuş hatta taşmaya yer arayan, hem de eriyen buzunun son damlaları dahi çoktan yudumlanmış bomboş bir bardak gibi hissediyorum. Fakat işte her türlü biraz nemliyim.

Akşam, bugünümden daha ziyade çocukluğumla ilgili. Kutlama halinin, herhangi bir kutlamanın herhangi bir halinin hep diğer yüzünü, yani kutlanan şey pahasına üzerine basılanların tarafını da görebilen bir çocukluk yaşamıştım herhalde. Akşam boyunca bunun, veya iyiyle kötüyü ayıran herhangi başka bir önermenin, hatta böyle ayrımları yapacak herhangi bir çizginin orada olup olmadığını düşündüm; çünkü artık onu (yani beni, diğerlerini, yani bizi, işte diğer yüzünü, bizim yüzlerimizi) görebiliyor, gördüğümü biliyor ve ben de kendimce bu gerçeklerle beraber adeta bir kabulleniş töreni gerçekleştiriyordum. Etrafımdaki kalabalığa rağmen benimki tek kişilik bir kutlamaydı, törenimde okunan şiirleri oradaki kimse anlamayacak, sahnelenenler kimse tarafından alkış tutmaya değer görülmeyecekti. O akşamki kutlamaya ancak bu şekilde katılabilirdim; kutlamanın artık hiçbir zaman herkes için bir kutlama olamayacağını kabul etmemi kutlayarak.

Orada benden başka kimse bir taş yutmuş gibi durmuyordu. Gecenin ilgi odağı çiftinin her hamlesinin etrafında üşüşenlerin en dış halkasından, eşiğinden, pervazından, aynı evin içinde ne kadar uzak olunabilinirse o kadar uzağından onları seyrediyordum. Akşam boyunca içimdeki taşla konuşup durdum. Onu daha iyi duyabilmek için olup bitenlerden hep biraz uzakta durmam gerekti. Aramızdaki diyalog koyulaştığı zamanlar dışarıya takındığım gülümsemeyi sürdürmeyi unuttum. Taşa bunca zaman öyle söylemem öğretilmiş olmasına rağmen bu sefer ona hiç git buradan demedim.

Taş şaşırmış ve ne güzelsin, hep güzeldin, artık bu dünyada yalnızca sen ve ben varız gibi şeyler diyemesem de öyle söylemek istediğimi anlamış olacak, o da ilk defa bana gülümsedi. Dolayısıyla akşam boyunca sadece bana darısı başına dendiğinde değil, taşın bana gülümsemesine de gülümserken buldum kendimi. Sonuç olarak akşamın geri kalanında bir şekilde hep gülümsedim — taşa değil de onlara olabileceğini varsayacak olanları fark edip gülümsemeyi bıraktığım nadir anlar dışında.

Babamı o akşam uzun bir süre sonra ilk defa yaşlarını silerken gördüm, yaşlarını göremedim ama. Bu bile belki kendi içinde biraz gülümsemek için bir sebepti, fakat o esnada ben de kendi yaşlarımı silmekle meşguldum. Demek her şeye rağmen hala bizi duygulandıran bazı ortak şeyler vardı. Taş da ben de şaşkındık. Bu belki günün birinde diğer başka şeylerde de ortaklaşabileceğimiz anlamına gelebilirdi.

O akşam ilk defa en çok yuttuklarımı, tuttuklarımı sevdim; kadehleri dolduran içkileri değil, servis edilen çeşit çeşit çikolatayı değil, sebeb-i toplaşmamız olan, sevginin onları bir araya getirdiği ve bu sebeple de bizi bir araya getiren mutlu çiftimizi hiç değil. En çok bedenimin midemle akciğerlerimin arasında ona özel olarak yarattığı boşlukta rahatça oturan ve beni bir an olsun yalnız bırakmamış olan taşımı sevdim. Kendimi o akşam ilk defa korkmadan hareket ederken gördüm. Yani bunun mümkün olduğunu.

Korkmadan hareket edebilmenin de bir bedeli vardı, bunca zaman taşa yönelttiğim ürkek ama koşulsuz kabul bakışlarının sonucunda ortaya çıkan o hisle de aynıydı. Son aylarıma eşlik eden, hemen hemen her anda, tüm neşeye rağmen ve hatta işte onunla birlikte el ele vermiş o hisle de aynıydı. Midemle akciğerlerim arasındaki boşluğun nemli mağarasında yankılanan, yankılandıkça derinleşen, derinleştikçe de gerçekliği sorgulanamaz hale gelmiş bir hüzün. O akşam ve ondan önceki tüm diğer akşamların hüznü. Canım hüznüm.

Taşın hüzne, hüznün de taşa dönüştüğü, fakat bu dönüşüm hareketliliğinde aslında istedikleri diğer tüm şeylere bürünebilme özgürlüklerinin olduğu, ve taşın taş, hüznün de yalnızca hüzün olma hallerinde sıkışıp kalmayabildikleri bir oluş halinde yaşıyordum artık hep beraber. Önce taş mı geldi yoksa hüzün mü anlaşılmasın diye, ikisi de ne zaman bir kurşun atılacak olsa gerçeğin ortaya çıkmasının üstünü örtmeye çalışırcasına kendilerini bir diğerinin önüne atarak feda ediyorlardı. Ben de onların bu kararına saygı duymayı öğreniyordum. Aldıkları bu kararın hepimize iyi gelmesini istiyordum. İkisinin de orada oluşu, içimde oluşu, artık bu kabul, kutlama ve işte aslında korkma, kusmayı isteme, kaçma, kurtulma, korunma, korunmayla beraber kabul etme ve kutlamayı kolaylaştırmıştı. Kolaylaştırma. Kutlama. Tebrikler. Artık ne taşınız ne de siz, yalnız değilsiniz.

Belki de taşım, bir midyenin uzun yıllar ağzını açmadan içinde büyüttüğü inci gibi bir şeydi. Bence bu yüzden midyeler de hüzünlü canlılardı. Üstelik günü geldiğinde incileri onlardan sökülüp alınıyor ve hüzünlü insanların boynuna kolye niyetine diziliyordu. Kolyeyi takan kişi yeteri kadar hüzünlenirse de bir gün kolye kopuyor (veya işte kopartılıyor), inciler yere dağılıyor, yerden sekerek dört bir yana yuvarlanıyorlardı. Yatak altı veya komodin arkası gibi ücra köşelere dağılan incilere bir daha ulaşılamıyordu. Gözün seçebildiği diğer tüm inciler ise bir telaş halinde yerden toplanıyor, bir gün yeni bir ipe dizilmek üzere bir kenara ayrılıyordu. Kolyeyi takan kişinin hüznü eğer çok büyükse, belki inciler sonsuza kadar düştükleri yerde kalıyorlardı. Olan midyeye oluyordu.

İşin ilginç tarafı, o akşam da yere dağılan inciler vardı. Mutlu çiftin yüzüklerini birbirine bağlayan ipe dizili inciler, yüzüklerini onlara takan kişi ipi kestiğinde ahşap parkeye kendilerini bırakmışlardı. Yeni adet böyleymiş. Gülümseyen suratlara, alkışlayan ellere ve dolan gözlere rağmen taşım bana tüm bu olan bitenin yeni bir şey söyleme kaygısı gütmediği için pek de özgün olmayan bir koreografiden ibaret olduğunu hatırlatıyordu. Rahatlamıştım.

Midyenin işi hiç kolay değildi. Annem zorlanıyordu. Taşım artık rahatı bozulmasın istiyordu. Babam ne istiyordu bilemiyorum. Ben, ben sadece onlar gibi olmamak istiyordum.

Tahminlerim doğru çıkmıştı. O akşam topuklu ayakkabı ve parlak elbiseler giyenlerin tarafında olamamıştım. Üzerimdeki kahverengi ceket, takım elbise giyen tarafın ceketlerine de benzemiyordu. El sıkıştığım herkesin yüzünden sanki bunları onaylar türden bakışlar okuyordum. Günlük yüzüklerim dışında başka bir şey takmamıştım. Saçım yapılı değildi. Kapatıcı dahi sürmemiştim. Arada belki tazelerim diye yanıma bir ruj almıştım. Tazelememiştim. Siyah bol pantolonumla siyah bağcıklı ayakkabılarım arasında yalnızca oturduğumda belirsin diye tül kumaştan beyaz bir çorap giymiştim. Ve yine oturduğum vakitlerde, pantolonum fazla sıyrıldığında, yanlış birinin bacaklarımı görmesini istememiştim. Yolda arabada annem neden başka bir şey giymedin diye sorduğunda da şu basit cevabı verememiştim: Henüz kutlama kostümümü oturtamadım.

Akşamın geri kalanında bir dizi başka teslimiyet ve dehşet gerçekleşti. Başka başka koreografiler sergilendi. Aynı kolyeye sırayla dizilmiş boncuklar gibi. Bazıları birer inci gibi saf ve parlak, diğerleri ise birer kaldırım taşı kadar kirli ve yorgun. Tek tek dizdim onları ipe. İşin ilginç tarafı, o akşam gelini süslemek için sıraya giren güruhun arasına ben de sıkıştırıldım. Sıra bana geldiğinde arkasına geçtim. Saçını nazikçe öne doğru atıp kısacık tırnaklarımla açtığım minicik kolye kilidini halkaya tek seferde geçirdim.

Etrafta koşuşturan çocuklar kayıp düşmesin diye inciler yerden çoktan toplanmıştı. Kadehler, çay bardakları, kağıt tabaklar ortalıktan kalkmıştı. Belki yalnızca yüzde onu yenebilir kocaman pasta, çoktan kesilmişti. İnsanlar birer birer gitmişti. Kapıda elime üzerinde üç tane lavanta kesesi sıkıştırılmıştı. Kollarındaki lastiğin pamuklandığı montumu sırtıma geçirip çıkmıştım evden. Sokağa inip arabaya oturduğumda, sadece yazmak istemiştim.

Olayları insanlar bazında değil de objeler bazında anlatıyor olmak da, yine olan bitenin varlığını, bu varlığın gücünü ve bu gücün ne yaptığını anlatabilmek için bir kaçış aracıydı. Fakat her anlatı, hemen hemen, bir kaçıştı. Fakat kaçış, işte tam olarak böyle anlarda, neyden kaçıldığı nezdinde değil de nereye doğru kaçıldığı nezdinde düşünüldüğünde, bir hayatta kalma yöntemiydi. Çünkü insanları, çehrelerini, temsil ettikleri şeyleri anlatmak şiddeti tekrar tekrar yaşatıyordu anlatıcıya. Sonra tüm bunlar önemsizleşiyordu. Önemsiz oldukları için önemsizleşiyorlardı. Bu başka türlü nasıl anlatılır bilmiyordu.

Bir gün onun sevgisinin de kalabalıkları bir araya getirebildiği bir akşamın içinde olabilmeyi hayal ediyordu; midyelerin incilerini sonsuza dek saklayabilme iznine sahip oldukları engin denizler, taşın kendi ağırlığını unutup uçabildiği cesur zamanlar ve önceden yazılmamış türden anlatılar. Gücü artık hepsine yetiyordu.

Kitabın her sayfasını, henüz onu tanımadığımı bilişsel olarak kavrayabildiğim fakat kaydıraktan aşağı ona doğru son sürat giden halime hiçbir gücün karşı gelemediği bu gerçeklikte, hem kendim hem de onun için okuyorum. İçimde bir şeyler bana okuduklarımı yalnızca benim değil onun da duymaya, görmeye, okumaya ihtiyacı olduğunu söylüyor. Bana öyle geliyor ki bu biz, bir yönüyle, “Vazgeçmek Üzerine”nin sayfalarında doğmaya başlıyor. Bir pasajın fotoğrafını çekiyorum, ona gönderiyorum. Ertesi gün bir tane daha. Aşık olayazmanın yöneldiği nesnenin ötesine geçen ivmesine tanıklık ediyorum. Kitap, o, güneş, ben, paragraflar, hepsi çok güzel.

“Dışarıda Bırakılmak Üzerine” isimli bölümde sahnede Kafka var. Günlüklerinin 1920 tarihli bir girdisinde, konumu belirsiz bir yerdeki olimpiyatlarda yüzmede dünya rekoru kırdığını anlatıyor. Boynuna üzerinde “Olimpiyat Şampiyonu” yazan bir kuşak asılmasının akabinde kendisinin aslında yüzme bilmediğini, hep öğrenmek istediğini fakat hiç fırsat bulamadığını, ülkesinin onu nasıl olimpiyatlara gönderdiğini de dolayısıyla anlamadığını, asıl kafa yorduğu sorunun bu olduğunu yazıyor. Phillips bunu rüya vari bir anlatı olarak değelendiriyor ve kahramanlıkların aslında yetersizliklerin birer sonucu olduğunu, bir şeyde en iyi olmanın onu becerememeye denk olduğunu söylüyor. İştahım buraları okurken kabarıyor da kabarıyor. Evet diyorum, bir şeyde iyileştikçe ve derinleştikçe bocaladığımı, hatta giderek hiçbir şey bilmediğimi veyahut yapamadığımı hissetmem de böyle bir şey. Bir yarışı kazanma halinin, aslında yarışın ne olduğuna dair yanlış fikirlerimiz olduğunu açık ettiğini ben de biliyorum.1 Mevzu burada bitmiyor.

Daima yüzemeyen insanlarız biz, diye yazıyor Phillips.2 Yüzmek, yüzgeçsiz solungaçsız biz insanlar için her daim sonradan öğrenilecek bir şey olduğundan — gerçi aşık olayazdığım o esnada yüzgeçlerim, pullarım, solungaçlarım çoktan çıkmaya başlamıştı bile — yüzemeyen halimiz her daim yüzebilen halimizden sonra gelmek zorunda. Okudukça bu sefer tüm bedenime vuran güneşten de bağımsız, içimi bir sıcaklık kaplıyor. Sanki kitabı ben yazmışım, önüme serili fikirlerin anası benmişçesine bir gururla, yan sayfayı da bitirir bitirmez ona buradaki metaforun en çarpıcı kısmını çekip atmalıyım diyorum içimden. Baksana neler yazmışlar, ben de kesinlikle böyle düşünüyorum.

Saniyeler içinde benim bile beklemediğim bir şey gerçekleşiyor. Yan sayfa şöyle diyor:“…bizler aslında bir zamanlar olduğumuz çocuklarız daima. Bundan çıkacak sonuç da, yetişkin olarak yaptığımız hiçbir şeyi aslında yapamadığımız.“ Artıran var mı diye sormama kalmadan Phillips şöyle yazıyor: “Yetişkinlik sizin ve diğer herkesin yüzmeyi bile bilmediğiniz halde Olimpiyatlarda yüzme madalyası kazandığınıza inanmasıdır.”3

Yaz mevsimine kısa bir ara verip her sene baharı bu kadar geç getirdiği için tam da bu zamanlarda ona öfkelenmeye başladığım Mart ayına, yani şimdiye gelecek olursam, aynı sayfanın tepesine koyduğum ve üzerinde keçeli kalemle “DAĞ” yazan yapışkanlı ayracımı görüyorum. Tırmanmayı bilmediğim halde tırmanmam gerektiğine inandığım, tırmanmaya yeltendiğim tüm dağlara bakıyorum. Zirvelere inanmayan ve dağları (aslında hiçbir şeyi) hepten ortadan kaldıramayacağımıza göre yine de onlarla ilişkilenmenin yollarını arayan yetişkin halimle bakışıyorum. Yorgunum. Bugün en az üç kez ağladım. Bundan yaklaşık on gün önce yirmi yedi yaşına giren kendimi düşünüyorum. Yeni yaşıma bastığım 2 Mart gününde aile albümlerinden seçerek bir kenara ayırdığım, belki de işte yüzmeyi veya tırmanmayı bilmediğimi, sadece benim değil kimsenin bilmediğini hatırlamak için bir kenara ayırdığım çocukluk fotoğraflarıma göz gezdiriyorum.

Kitabın yetmiş dokuzuncu sayfasını çekip ona gönderiyorum. Sanırım o da tam o noktada kitabı okuması gerektiğine ikna oluyor. Bir yandan ben şehre döndükten sonra görüşmek için planlar yapıyoruz. İçim içime sığmıyor. Bütün galaksiyi ısıtan güneş o esnada benim. Suya giriyorum, solungaçlarım sağolsun, suyun içinde nefes bile alabiliyorum. Kitaptan fotoğraflar yetmez, tamamını o da okumalı diye düşünüyorum ve ona vereceğim ilk hediyeyi o gün internetten sipariş ediyorum, Adam Phillips’ten “Vazgeçmek Üzerine”. Bu jestimin vaktinden öte bir jest olup olmadığını sorgulayan bir tek hücrem bile yok. Etraf çok kaygan, güneş çok sıcak, pullarım parıl parıl parlıyor ve ben son sürat kayıyorum. Şezlongda yattığım yerin karşı kıyısında heybetli dağlar. Rüzgar tatlı tatlı yüzüme ve yanık tenime çarpıyor. Kavuştuğumuzda dokunmasını istediğim tenime.

Yepyeni bir şey başlarken konunun vazgeçmek olması da ayrı hoşuma gidiyor. Vazgeçtiklerimiz sayesinde bugün buradayız değil mi?, diye sormak istiyorum ona. En azından ben öyleyim. Onun da bugün burada böyle varolabilmek için nelerden vazgeçtiğini merak ediyorum. Ben sormadan anlatır mı, ben benimkileri anlatsam ilgisini çeker mi, bilmiyorum. Henüz hiçbir şeyi bilmiyorum. Ve bu bilmeyişin beni bazı şeylerden vazgeçirmesine izin veriyorum. Kitabı okudukça zaman yavaşlıyor. Akışı giderek yumuşuyor. Çeperi, bugüne kadar yapmayı çok da iyi beceremediğim, bilinmez olana güvenme halini de kapsayan, hatta onu ilk defa bu kadar berrak bir şekilde doğuran o yere kadar genişliyor. Ben tabii ki bütün olan biteni aşkıma yoruyorum. Elimden daha iyisi gelmiyor.

Aslında ona verdiğim ilk hediye başka bir kitap, kendi şiir kitabım. Elli ikinci sayfasında şöyle yazıyor: Bana ciddiyetimi (geri) kazandırmaya çalışan her adımımı geri atıyorum ayaklarımla. / Kaçmak güzel şeydir, doğru şeyden kaçtıkça. / Doğru şeyden kaçmak gerekir. Ve güneşi bulduğun an altına yatmak. / İstersen mesela üstüne yazmak. / Yakmak. Yakılmak / Çakmak? 4

Okudu mu acaba? Ya da şiir seviyor mu ki? Şiiri herkes sevmez ama eğer o da beni sevmeyeyazıyorsa bir an önce okumaya koyulmuş olmalı diye düşünüyorum. En azından ben olsam öyle yapardım. Aynı şiirde bir de şöyle bir satır var: Sevildiğimi hissetmeden şuradan şuraya gidemem.5 Nitekim birkaç gün sonra Ege kıyılarından İstanbul’a dönüyorum. Güneşi, solungaçlarımı, pullarımı, Kafka’yı, çocukluğumu ve gelmeyeyazdığını hissettiğim yeni yetişkinliğimi de benimle beraber şehre getiriyorum.

Onu tanıdıkça görüyorum ki boynundaki kuşaklar, madalyalar ve tarihindeki tüm şampiyonluklara rağmen o da hala yüzmeyi bilmiyor. Çünkü Phillips’in de yazdığı üzere, onun da hikayesi benimki gibi dışarısında bırakıldığı şeylerin izleriyle dolu. Dahil olmadan önce haricinde olduğumuz tüm şeyler. Evet diyorum, bence de, çok güzeliz. Ve bugünümüz, vazgeçtiklerimizden ziyade işte, seçtiklerimiz; artan bir ivmeyle, çok sevdiklerimiz. Belki de o yaz bir söz veriyorum kendime, doğru şeyden vazgeçmeye devam edebilmeye ve bundan sonra ne onu ne de kendimi asla dışarıda, dışarımda bırakmamaya dair. O yaz İstanbul dünyanın en güzel şehri.

Yaz eninde sonunda bitiyor ve itiraf etmeliyim ki ben yaz bittiğinden beri yüzme bilmiyorum. Bir zamanlar içine kendimi sırt üstü bırakabildiğim sularda artık boğuluyorum. Aylardır bir gram büyüyemedim.

Bahar gelmeden hemen önce, yani bugünlerde bir gün, ağlayarak onu arıyorum. Canımın nasıl yandığını anlatıyorum. O da buna, yani kendindekine nasıl dayandığını, “Vazgeçmek Üzerine”nin yüzme şampiyonasının her daim kulaklarında nasıl da yankılandığını anlatıyor. İçim bir nebze olsun ısınıyor, bu sefer güneşle alakalı olma ihtimali zaten yok çünkü hava gri ve kapalı. Fakat onun hatırlatmasıyla kitabın sayfalarını zamanında ikimiz için de okuyan geçmişteki ben, saklandığı yerden çıkıp geliyor ve birkaç saniyeliğine tüm felaket anlatılarıma sımsıkı sarılıyor. Mevzunun yüzmeyi bilip bilmemekle ilgili olmadığını; mevzunun yüzmeyi bilip bilmediğimizi beraber yapmakla ilgili olduğunu düşünmek iyi hissettiriyor. Yine de ikna olmuyorum. Canım çok yanıyor.

Beni bu acıya sürükleyen, yani yüzme bilmediğim gerçeğini sanki yegane gerçekliğimmiş gibi önüme koyan şey, aslında yüzme biliyormuş gibi yapmaya çalışmam, kovalanması gereken bir takım şampiyonluklara inanıyor olmam. Halbuki vakti zamanında etrafımdaki yetişkinlerin boğulma çırpınışlarından dersini almış geçmişteki bir ben, hiçbir zaman yüzmeyi öğrenemeyeceğini anlıyordu, biliyordu ve daha da önemlisi, bunu zaten kabullenmişti. Bunu ne kadar erken yaşta içselleştirirsem, o kadar iyiydi. Çünkü mevzu biraz da, kendimizdeki hangi anlatıya inandığımızla, önceki ve şimdiki benliklerimizle nasıl ilişkilendiğimizle alakalıydı.

Dün bir sergide, bir yetişkinle beraber, bir kaidenin üzerinde sergilenen bir deniz süngerine bakıyorduk. Onun gibi gözenekli ve geçirgen olma halinin bana büyüyememe halini çağrıştırdığını söyledim. Bu aralar pek de iyi olmadığımı, belki de dönüşmekten korktuğum şeyler olduğunu, onlara karşı olan direncimi ve işte tüm bunların bir türlü büyüyemiyormuşum gibi hissetmemle bir alakası olabileceğini anlattım. “yetişmek için neye yetişmek gerekir peki / diye soruyor bana bir yetişkin.”6 Kitabımın kırk altıncı sayfasında yazanın aksine, aslında biz de yetişemiyoruz ki dedi bana. Cereyanda kaldık, sırtımıza sürekli soğuk vuruyor, diye ekledi.

Bir süredir ne zaman canım yansa, işi gücü bırakıp odamın ahşap parkelerine sırt üstü yatıyorum. Bazen uykuya dalmak, bazen de acının içimden geçip gitmesine izin vermek için. Dağlara tırmanmaktan ziyade eteklerinde, taşlarında, yukarıya giden yolda yaptığı irili ufaklı yükseltilerine uzanmanın daha iyi bir fikir olması gibi yani. Adam Phillips şöyle yazıyor: “Yere uzanmanın avantajı şu ki, diye not eder Kafka günlüğüne vaktiyle, düşecek bir yer yoktur.”7

Tüm bunlar ne demek oluyor, bilemiyorum. Düşmekten mi yoksa kalkmaktan mı korkuyorum? Düşecek bir yer kalmayana dek alçalmayı mı yoksa düşme riskine rağmen tırmanmaya devam etmeyi mi seviyorum? Yüzmeyi öğrenmeyi, öğrenip şampiyon olmayı mı, yoksa işte boynuma asılacak kuşakların hiçbir anlam ifade etmediği o yerde, suyun kaldırma kuvvetine güvenerek sadece sırt üstü yatabilmeyi mı hayal ediyorum?

“bir türlü olacaklarını bilmeyen bir gündü / yazılmaktan bile çekince duyan / etrafındaki sesleri dinleyen bir halde / gel gel diye inleyenlere / bir türlü yetişemeyen bir gün. böyle bir gün. / hayır, / ben bugün doğmamıştım maalesef.”8

Bugün değil ama günün birinde doğmuştum. Yaş almıştım. Gün gelmiş, kolluklarımı çıkarmayı en çok ben istemiştim. Yüzmüştüm. Süngerlerle arkadaşlık, yetişkinleri bol bol telkin etmiştim. Vazgeçmiştim. Bazı şeyleri gayet iyi becermiştim. Güvenmiştim. Boğulmuştum. Bazen tırmanmamayı seçmiştim. Balıklama atlamıştım. Kuşakları kolay asabilsinler diye boynumu biraz öne eğmiştim. Su yutmuştum. Düştüğüm yerden kalkmıştım. İnanmıştım. Ağlamıştım. Ağlamam bitince de gülmüştüm.

Ve kendimle beraber, tüm imgelerin ötesinde bir aşkı büyütmüştüm.

samimiyetimi sorgulamayın

Alkollü bir gecenin sabahı terleme yapar.

Belki cinsiyetlerin kendilerinde bir problem yoktur,

onlarla eşleştirdiğimiz şeylerde vardır

veya genel olarak bazı anlarda, bazı insanlarda.

Beni uzaktan gördüğünde adım attığın dışarıdan

kendini nasıl geri içeri kaçırdığını gördüm.

Sessizliğe dayanamadığım için ettiğim iltifatları uç uca koysam

yapay bir aşk mektubu olarak tınlar

veya yapay bir zeka.

Aşk ne de olsa zekayı ölümle tehdit eder.

Yapaylıktan geberdiğimiz başka anlar da elbet vardır. Aşk dışında.

(Gerçi) hiçbir yapay çiçek gebermez, sonsuza kadar yaşar

ve zaten bunu kastediyordum işte,

yapaylık gebertir.

Yapay bir insanın yanında her şey sorgulanır.

İnsan kendinin yapaylığıyla da böylece tanışır.

Yoksa hayır canım nereden çıktı

insan çok samimidir. Seviyorsa söyler.

İstemiyorsa da söyler.

İnsan kızdığında sakin sakin anlatır neye kızdığını.

Nasılsın? diye birine sorduğunda

gerçekten merak eder. Cevap üç gün bile sürse dinler.

İnsan gidip de sana çiçek aldıysa gerçekten mutlu olman içindir.

Çiçekleri sevip sevmediğinle ilgilenmez.

Çünkü çiçekleri herkes sever.

Dünya samimi olmayı kolaylaştıran ve yapaylığı zorlaştıran bir sürü şeyle doludur.

İnsan niyeyse gidip zor yolu seçer. Patikalar kamufle olur.

Çünkü güven problemim yok diyen birisi yalan söyler,

ve keza tüm problemin kendinde olduğunu düşünen de. Yani eğer tabii samimiyse.

Eğer tabii samimiyse insan, kendini anlatmaktan yorgun düşer.

Sessizliğe dayanamayan bir grup herkesi uç uca koysam

gerçek bir barikata benzer.

Şimdi aşka bilinçi bir şekilde geri dönmem gerekirse,

aşk, insanı toplum içinde kamufle eder. Ya da toplum aşık insanı,

metroda görsen dahi anlamazsın derecesinden bahsediyorum.

Ben yapaylığa bir direniş olarak aşık oluyorum.

Sokakta herkes kim ne derse desin normal bir insandır.

Dövülmeyi haketmeyişi bundandır.

Hepimizi birleştiren, hayatta kalma çabamızdır.

Kadın olmamışsan eğer

bir günlüğüne bile

içgüdülerin yalandır.

Veya duruyorsan öyle olduğun yerde

bir kaldırım taşı gibi

kıpırdamadan

olduğun yerden hiç kanatlanmadan

kanatlarına dönüp hiç bakmadan

olduğun yeri hiç tanımadan

ağlamadan zırlamadan

bozmadan elini yüzünü

kimse bakmazken

saçını başını yolmamışsan

ve yolunu oluşturanların arasında

senin adımlarının da olduğunu

hiç görememişsen

başka taşları

hiç tanımadan onları

sıcak bir kazanda eritmeden

aşkının kollarında erimeden

kollarını uzatmadan gittiği yere kadar

bir çocuğun “Ne kadar çok?”

sorusu karşısında yaptığı gibi

kocaman sevmeden

önündekini

arkandakini, yanı kendi sırtını,

senin de bir sırtın olduğunu idrak etmeden

ah sırtın, tüylerim ürperdi

sabah uyanıp seni gördüğümde

istemsizce sırıtan yanaklarım

bozuldular

eridiler, taşlar gibi

boyandılar

onlar da diğer şeylerimle birlikte

oldukları şeyden başka bir şey olmak için

bir yolculuğa çıktılar.

Ve tünelin ucunda bambaşka bir şey olarak

yeniden doğdular, bedenlerimiz

unutmamak lazım

bedenlerimiz bizimlerdi, ve biz yürüdükçe

daha da bizim oldular.

Unutma lubunya

Unutma sevgilim

Unutma her kimsen

ve bugün her neredeysen

sen eğer varsan ben de varım.

Gözyaşların

aynaya bakınca üzerine çöken korku

ışığın, ışığım, ışığımın ışığı,

ve bir ışık kırılmasında olan bitenler.

Fırtına sonrası sessizlik.

Gölgen aşkım

aslında gölgeni de takip eden adımların

ve onları da gölgeleyen yorgunluğun

birbirlerine güvendiler, unutma.

Kendini bir ömür bir odaya kapatışının boyama kitabı, omuzların,

saçının kıvrımları, geçen yaz festivalde,

mavi simli far

dudağının üstü

koltuğunun altı

dizime kadar çizme

sırtının tam ortası

bak yine tüylerim ürperdi

Ve yapay bir icat olarak

söylemesem olmaz

dünün, bugünün, yarının.

Ama bilhassa, bugünün.

Bir sökülüp bir takılan kaldırım taşları gibi

meydanın ortasında kendine bile meydan okuyan bütün parçaların

şanındandır, şanımdandır,

şanımın da şanındandır diyeceğiz.

Samimiyetimi sorgulamayın,

çünkü direniş hiçbir zaman yapay olamaz.

thought alone wouldn’t do the job

so there had to be glitter,

machine parts,

some rubber band

a switch button

-preferably in orange

because red scares me-

and time.

nothing alone

fixes anything

and nowadays

I doubt anything

ever needs

any fixing.

it wasn’t you

I was getting

rather bored,

impatient

for you to tell

me the truth

so I went away.

but blame is a funny thing

shame,

fame,

and the names of everything.

I didn’t take off my coat

because I was no longer cold

but it was because I

didn’t need it anymore

or maybe I just

wanted it in

a different color.

I’m lucky to have come

to a point now where

I forgot who wrote the script

or what kind of pen

was used for it.

I’m lucky I learned counting

in school and later on

barely had to look back.

I’m staring at the shine

on the silverware and

forgetting about all the rest

which I wouldn’t say is

good

or moral,

but here we are today,

asking,

what even is?

I do not relate to zippers

as much as I do to zip ties

or ropes

or tape!

stickers have a way

of confusing me

because they are too much

of this world and only

a few of them are

reusable.

yellow subtitles.

only the yellow ones.

like the center area

of a daisy flower or

the hats used for heavy duty

protection.

because anything on any day

at anywhere

could fall on your head

and that would be a disaster

but what might be even worse

is you might not even notice it

and keep on walking.

then what to do?

what to do other than pick something different this time,

or really nothing at all for a change.

I thought the first line of this poem

was written by someone else,

that I had stolen it,

and kept it in my memory

among other things that are

mine that I’ve stolen

from somebody else. but I was wrong.

they don’t tell you this in school.

actually,

no one tells you anything.

you go to bed,

and wake up,

but I’m lucky,

I cry all the time,

and I don’t think I am ever going to die.

Sanki yanımdaki sandalyede oturmuyormuşsun gibi, karşımdakine bakarak alenen senden bahsediyorum. Ama güzel şeyler söylediğim için beni affedersin diye düşünüyorum. Orada olmana rağmen üçüncü kişi oluşun, ölçeğine dair bir şeyler söylüyor. Senden ayrı bir sen var, bende olan, veya işte, öylesine büyük, hiçbirimizde. Onun nerede yaşadığını herhalde bir de benden duy istiyorum. O esnada ben, yanımdakine (sana) ve karşımdakine (ona) bir şeylerin kelimeleştiği, sözcüklere döküldüğü ve konuşulduğu takdirde büyüsünün gidişini deneyimlediğimi anlatıyorum. Komik. Bu paragraf da, bu doğrultuda, yukarıdakinde olduğu gibi, “Ama anlatmıyorum” diyerek bitmeliydi.

Akşam evdeyim. Gözlerim doluyor. Eve geldiğimden beri bizi düşünüyorum. Hâlâ içinde olduğum şaşkınlık hali bir yanda, olmam gereken yerde olduğumu bildiren içgüdü diğer bir yanda, duygusal bedenimin yüzey ölçümünü ben büyüdükçe sağa sola çekiştiriyorlar. Bununla beraber biz dediğim şeyin kapsadıkları da genişliyor. Özneler yüklem, yüklemler nesne, nesneler de özne gibi davranmaya başlıyor.

Bir saat almışsın, pilini takıyorsun, kendi kendine çalışıyor. Bugünlerde kendi kendine işleyen aygıtları bulmak, gündelik hayata katmak, hatta onlara güvenmek kolay değil. Hak veriyorum da, çünkü mesela bu saat, bana aldığın, her altmış dakikanın on dakikasında saati yanlış gösteriyor. Bu seni üzüyor. Ama beni zerre üzmüyor, sinirlerimi bozmuyor, veya kendi kendine çalışan aygıtlara olan güvenimi sarsmıyor. Bilakis, zamanın insan yaratımı olduğunu hatırlamayı çok seven birisi (ben) için harika bir hediye olduğunu düşünüyorum. Zamanı yanlış gösteren saatlere rağmen büyüyorum. Bak, hem bu bozuk saat, hem cümlenin yer değiştiren ögeleri, hem de aslında bunların herhangi birini anlatmaya kalmamış mecalim, bunun kanıdı.

-Büyüdükçe böyle mi oluyor?

-Anlamadım, ne nasıl mı oluyor?

Konuyu değiştiriyorum, bir far paleti olsaydım hangi renklerden oluşurdum bilmiyorum, diyorum. Far paletlerine dair en sevmediğim şey her birinin önceden belirlenmiş, sayısı belli, birbirine yakışacağı varsayılan ton kısıtlamalarıyla geliyor olması.

1 far paleti = 1 tür göz makyajı. Sıkıcı.

Bir de far paletlerinin yalnızca far paleti oluşunu hiç sevmiyorum. Mesela yanaklarıma sürebileceğim bir allık aynı zamanda gözüme far, hatta likit bir yapısı varsa, ve altına önce bir nemlendirici sürersem, dudağıma ruj bile olabiliyor. Yine metaforu kurayım derken konudan uzaklaşıyorum.

Hiçbir zaman onlar gibi olamayacağımı, ondan da öte, olmak istemeyeceğimi kabulleniyorum. Böyle yazmışım defterime. Gözlerim doluyor. İzin veriyorum. Gözlerim doluyor. Sağ elimi saçlarımdan arınmış ensemle kavuşturuyorum.

Başka bir gün. Oturuyoruz. Bu sefer karşılıklı. Çok da büyük olmayan bir odanın iki ucundayız. Sana bakıyorum. Gözlerim doluyor. Gözlerimi senden ayırmıyorum. Gözlerim doluyor.

Başka bir gün. Kafamı çeviriyorum, boy aynasıyla bakışıyorum. Altı ay önce ne olmuştu veya altı yaşımdayken de böyle miydim? Yaralarım artık kendi kendilerini sarıyorlar, ben izliyorum. Gözlerim doluyor. Gözlerimi benden ayırmıyorum. Gözlerim doluyor. Taşıyor bu sefer. Genelde ilk yaş hep sol gözümden.

Bir far paleti olsam, herhalde böyle bir far paleti olurdum diyorum. Ben ile sen arasında gidip gelen, zamansız, her bir yana çekiştirilerek genişleyen yüzeydeki tüm bizlerdeki benler ve senleri gören, öznesiz, onlardan gözlerini ayırmayan, gözlerini onlarla süsleyen, nerede ve nasıl geldiğine göre rengi değişen gözyaşlarından oluşan bir far paleti. Nesnesiz.

Başka bir gün. El ele yürüyoruz. Gitmemiz gereken bir yer var, fakat bu yer ve bu gereklilik neyse ki sadece bugün için geçerli. Yarın başka bir yerde olacağımızı biliyorum, bu sebeple de yürümeye devam edebiliyorum. O başka yerde, ceplerimizde tıpkısının aynısı iki anahtar, ilk önce hangisi vardı, hangisi anahtarcıda bir kopya olarak sonradan yaptırıldı, bilmiyorum. Anahtarlar da hayal meyal hatırlıyor.

Aslında ben, yüklemin kendisiyim. Ağladığımda işte ben, anlatmıyor, ağlıyor oluyorum aslında. Ağladığımda ben, soru sormuyor, ağlıyor oluyorum. İşte aslında ben ağladığımda, doğru yerde oluyorum.

Yine de şu an nerede olduğumu sorsanız söyleyemeyebilirim. Belki bundan bir sene önce, belki bundan iki paragraf sonra, belki de yanlış gösterdiğini hesaba katarak okumam gereken saatin son üç dakikasının içindeyim.

Ne önemi var.

Büyüdükçe biraz

böyle oluyor.

Of course, stillness is another thing.

It is the non-movement despite all movement and certainly outside the glass globe. I am writing this from my bedroom on a still morning. The rock that I attached a bunch of zip ties and metal strings on, is sitting still on the floor. A water bottle and a San Pellegrino bottle are sitting still on the low piece of furniture made of dark wood along with still books and a still night lamp. The scissor, the eight different kinds of tape and alphabetical stickers are sitting still on another piece of furniture, much smaller and much lighter in color than the one described before, and the different colors of oil pastels are sitting still inside its two rows of drawers. Although creased in texture, my undone bed is in a state of stillness. There is barely any wind coming from the open window so the papers taped only once to the wall are also very still.

There is something in me that seeks the same kind of stillness, but is not quite there, only reaching for it. I say that should be enough for now, as long as it is headed in that direction. This is something else that I learned this year.

I have ended many things in 2025; relationships, an addiction, and vicious cycles if I managed to realize they were indeed that, to name a few. Things that had I not ended, would have been the end of me.

I would have liked this list to proudly include other things too, like the need for validation, fundamental self-doubt, dysphoria, spiraling, to name a few. But I’m only, still reaching out for them, and that should be enough for now. It better be. I’m better thinking in these terms.

I previously said I would like to mostly continue writing the newsletter in Turkish, but in a hyperbolic self-defeat, here we are. If there is one thing that is unreliable, it is a promise given for no reason.

I wrote an entire issue before this one, currently sitting in my drafts folder, about the TV series Girls, because I had given it a rewatch after years and thought I had things to say about it. And I did but I just don’t know anymore why I want to say what I want to say. The time that passes between starting a text and finishing it can be another self-defeating action. Here I had to Google self-defeating and self-deceiving in separate tabs to see which one I actually wanted to use. I do not want to have to choose. They seem closely related.

I have been rather obsessed with Ravel’s Boléro for the past few days, actually ever since I watched Hayato Sumino perform it with two pianos. I’ve been listening to different versions, performed by different orchestras, identifying textures and finally yesterday evening on a train ride, identifying why I could be drawn to the piece so much. (I like London Symphony Orchestra’s this version the best so far or this one.)

ChatGPT told me Boléro is built on refusal, that it is almost an anti-sonata, anti-narrative, anti-romantic. This started making sense given my similar taste palette in other things. Boléro is about, and I quote, staying with one thing, trusting accumulation, letting intensity come from time and not invention, refusing to explain and justify. It is a lesson in holding a line. It is a textbook enactment of repetition compulsion, where nothing is worked through, resolved, healed and where the material simply returns.

Boléro’s snare drum became my preferred soundtrack for moving around in the city these last few days, and its pleasure in being held hostage by anticipation instead of a climax. Desire is stretched and apparently it offers a permission that says: “You are allowed to say the same thing until it becomes something else without changing the sentence.”

Now, the fact that an artificial intelligence knows me well and can connect my dots on behalf of me is another topic. Or, on a second thought, it is not a topic at all. I do not want to talk about it.

It says that my first person singular insistence, accumulation of small details, and my trust to the text with where the text wants to go, relates to my admiration of Boléro. That there is no need for an escalation through novelty but through commitment. “One gesture. On repeat. Long enough that it changes everyone in the room.”

The ending of Boléro has been considered violent, abrupt, a breaking of a spell, to which I add: a demystification. The crawling, expanding, suspending, repeating effect gets cut off because there is no further place to go, as in a self-fulfilled prophecy of some sorts, it ends because it has to, and because it has journeyed its own way to its own ending.

And this, I will say, is what it feels like to be growing up: the material simply returns and eventually gets demystified.

The flute hands the melody over to the clarinet, the clarinet hands it over to the bassoon, then another clarinet, then an oboe, a trumpet, all the while the strings have started on the undertone, then a saxophone, then the horns, the trombone, first violins, then the second violins now with the firsts, they all hand the same melody to the next instrument all the while being kept played, so the melody forms an accumulation of different instruments by means of addition, a snowball effect, getting bigger and more crowded as it goes on, with the same snare drum as the spine throughout the entire thing. And just like that, Boléro ends.

And does so very loudly, leaving you with a silence like no other, a silence that, had it not been for the sound, wouldn’t exist. Even Ravel is said to have said himself that Boléro is not music.

You listen to it not for a narrative development, not for a cohesive story, or now with the way in which it ends, you realize certainly not for the place where it finally reaches. You listen to Boléro for the process and what the process does to you.

In a way, it resembles to the act of climbing too, with the suspension of the climb created by each step upwards, and once you get to the summit, there is nowhere else to go other than down. And right before that, a short moment of stillness where you could enjoy the view from the top, all the while knowing that the climb has ended only because it eventually had to.

So let me rephrase: I have demystified many things in 2025; relationships - or the ways in which they are formed, carried out, pursued; an addiction - or what it did to me; vicious cycles - or their functionless functions; and most importantly, the stories I wrote for myself - for our stories might be the only thing that hold power over us. Stories that, if you find yourself willing to rewrite, might end in the same way Boléro does.

But that doesn’t mean that in some place else, in some other timeline, another snare drum won’t start playing, it most likely always will, and will keep on doing so until the instruments toss the melody around, taking turns, until the sound, the climb, the story is suspended in its own movement, is accumulated in its own harmony, is developed in its own terms, and is repeated until it no longer can be.

Wishing everyone a good yearly transition,

I hope you are doing amazing. And by amazing I mean I hope you are constantly finding something to be amazed by, whether it is your joy, your pain, or the constant interchange between the two.

This issue of Byproduct* is the one before we hit the 40th issue! It has been a little over 3 years since I wrote the first one. I extend a BIG thank you to everyone who has been with me on this bilingual newsletter’s journey, and a BIG hello to those who joined recently.

Substack as a platform has been growing lately, or perhaps I started noticing more people who use it. This makes me very happy but also a bit anxious because I have not been posting as regularly. I feel like I have had my peak with consistent posts when I first started or maybe also last year at some point. That is because writing here has never been tied to a pressuring sense of duty, but has rather always been about a sense of play holding hands with an urgency of the best kind. It makes sense because lately I feel I lost touch with my sense of play and have rather been directing my urgency towards other things that can be best described as obligations, grief and internal management.

I am not exactly good at catering content according to the needs of our current times where images speak louder than words and where in fact some images even speak louder than others. Although I am a fast-paced thinker and a rather impatient person, I instead find myself wanting to create things best consumed slowly or with focus or at least with the care only few of us received when growing up.

I intend on publishing Byproduct* more regularly from now on (like its earlier days), in various forms (like it has always been), perhaps a new poem that you will get to read before anyone else, a new essay, recommendations, analyses that connect otherwise unrelated dots, or simply in form of recent diary entries and ramblings.

I also intend to continue mostly in Turkish, but for the sake of the above thank you that I wanted be understood widely and the content I’m sharing below, I wanted to do this one in English.

OK now I am reflecting on Anne Carson’s essay “The Gender of Sound” and presenting you a sound work I made for the Listening Biennial’s İstanbul edition in September 2025 in the context of the essay.

I stumbled across this small orange book during a trip to Amsterdam’s San Serriffe. It is truly one of my favorite places on earth!! And they now stock! my!! book! which got published! earlier this year!!

“Putting a door on the female mouth has been an important project of patriarchal culture from antiquity to the present day.", writes Anne Carson. When read with her voice in your head, even this sentence echoes with humour, as I find her to be unintentionally and incredibly funny. But again, with her level of intellect, I doubt not much of what she does or writes is unintentional.

As her field of research would suggest, the essay tackles the issue at hand with references from classical Greece and traces how the female voice has historically been handled by times and societies ruled by men. The interesting thing to discover for me was to indeed be tracing the steps of misogyny all the way back in time and through sound. As in, voice. As in, vibration. As in the first and the deepest impression a person makes on another.

It was crazy to read about how festivals where women would gather to perform rituals by shouting out cries had to be held outside of city limits, in suburban areas like mountains where women could “disport themselves without contaminating the ears or civic space for men”. My brain immediately parallels this to the current reality and how women+ have fewer and fewer spaces to disport themselves without their existence being contaminated, and their experiences frowned upon, judged or abused.

Carson also writes, again in the context of classical Greece, that “a man letting his current emotions come up to his mouth through his tongue is thereby feminized.” This is rather ridiculous because a) in traditional spaces this is still very much the case and b) it also puts into question not only what comes out of a women’s mouth but also how much.

The perceived and attributed domesticity of women suggests that they have also been representing that which is intimate, hidden, belonging to the interior. We have now entire societies advocating for and facilitating women’s participation to the workspace or to many other spaces previously reserved (and built) for men. However the irony of it all is that when a woman speaks (up), it becomes something to be silenced or volumed down at best, because the mere sound of it all makes public space feel uncomfortable for those who have not yet accessed within themselves the same place where this sound may be coming from. She “is that creature who puts the inside on the outside”, “by leakages of all kinds - somatic, vocal, emotional, sexual”, writes Carson, she “blurts out a direct translation of what should be formulated indirectly.”

Ever since I started my practice as a writer, an urge to voice whatever I was writing was inseparable from the process. I did not understand it then, and I do not understand it now. But after reading this essay (plus the seeds we planted on the radio episode together with Merve Ünsal on “Gaipten Sesler” on Apaçık Radyo - where we talked about performance’s relation to how much space one takes up or indeed why refrains from doing so) I may have a better sense of why I want to voice what I want to voice. Though I won’t be able to voice it right now. I just have a better sense of it all.

Now I’m thinking about how or whether I am able to hear my own voice speaking to me. Has there been channels that were silenced long ago? Do I push some of my sounds to the outskirts of my city - I assume guarded by my ego?

In any case, below is a sound work that actually patches together me reading some excerpts from previous Byproduct* issues and coming up with the idea of doing crying ASMR content and then actually crying real-time at the very end.

(Untitled) - made for and presented during The Listening Biennial, AVTO, İstanbul, 2025

“Every sound we make is a bit of autobiography. It has a totally private interior yet its trajectory is public.”

Dikildiğim yer hayatın tam ortası, veya bu sokağın, veya işte söyleyeceğim şeyin.

Görüldüğü üzere, el gibi tekil bir organdan çıkan parmaklar: çoğul. Bu yüzden aşağı her baktığımda kafam karışıyor.

Çünkü normalde yaptığımız her şeyi normal seyrinde yaparak bile dağları yerinden oynatabildiğimize inanıyorum.

Kriz yönetiminde dürüstlüğün yeri adlı atölyemin tarihini yıllardır değiştirmek durumunda kaldım. Katılımcıların taleplerine göre hareket etmeye çalıştıkça, ellerimden çıkan parmakların varlığındaki kadar olmasa da, yüksek voltajlı tezatlarla karşılaşıyorum. Üstelik atölyeyi ücretsiz veriyorum.

Sanatçı umduğunu değil bulduğunu yer, demiştik bir keresinde telefonda. Ne buluyorsunuz bizde anlamıyorum. Komik olsun diye söylenen her şeyin içinin, neredeyse bir mezarlığa ait olacak kadar dolu olduğunu kendime hatırlatıyorum. Mezarlıkların başlı başına komik yerler olması gerçeği de, hiçbir durumda hiçbir şekilde hiç kimseye yardımı dokunmuyor.

Vücudumun geri kalanına nazaran daha kısa olan bacaklarıma rağmen, atmaya çalıştığım büyük adımların farkındayım. Veya günde en az 10.000 adım atmanın hiçbirimizi daha iyi bir insan yapmadığının.

O halde mevzu ne?

Trenin kapısı kapanana kadar sana bakıyorum.

Nefes nefese kalmayı çok seviyorum. Gündelik hayatın erotizmini yaşamayı, bir cümleyle sonu gelecek bir hikayeyi, sırf laf olsun diye, uzun uzun anlatmayı.

Utanç peşimi bırakmıyor. Sizi de öyle veya böyle takip ediyor diye tahmin ediyorum.

Denklem sağlamalarının yalnızca bir zamanlar matematik sınavlarında haz verdiği kanısına varıyorum. Başka da bir yere varamıyorum.

Bir dediğime tarihi geçene kadar inanıyor, sonra zaten inanmıyorum.

Ay inanamıyorum, nasıl geldik buraya?

Viraj varsa döneceksin dediler. Döndüm.

Anlatacaklarım bunlar değildi ama neydi onu da hatırlamıyorum.

Döndüğüm yer, burası.

Bu bülteni ülke gündemi hararetlenmeden önce yazmaya başlamıştım. O zaman irdelemeye çalıştığım zirvesel problem bugün topluca irdelemeye çalıştığımız zirvesel problemin yanında belki küçük kalıyor. Ama belki de bireysel boyuttaki zirvesel problemlerimizin nasıl işlediğini anlarsak, kolektif özgürleşmeye ulaşmamız ve birbirimizi ulaştırmamız bir nebze olsun kolaylaşır. Bugün bu umutla yazıyorum bültenin devamını.

Bir arkadaşımın dağları deşme pratiğim üzerinden icad ettiği “zirvesel problemler” kavramına, 8 Mart Feminist Gece Yürüyüşü’nden sonra başka bir okuma daha getirdim. Sokaklarda karşısında dimdik durarak yürüdüğümüz erkek egemen düzenin, az sonra anlatacağım zirvesel problemlerle kesiştiği yerden başladım mevzuyu açmaya. Çoğu kadın için de hayatları boyunca bunun böyle olduğuna neredeyse eminim.

Erkekler hemen zıplamasın oturdukları yerden. Siz göremiyor olsanız bile, biz görebiliyoruz sizin için kurgulanmış olan zirveleri. Ve erkek egemen sistemin zirvelerinde sadece erkeklerin oturmadığını da görebilmenin, konuyu bir noktada ikili cinsiyet sistemi bağlamında konuşmaktan çıkardığının notunu da geçmek isterim. Gelin birlikte yürüyelim.

Sentetik yapı malzemelerinden yapılmış bir dağ ile, topraktan yapılmış bir dağ arasında dağlar kadar fark vardır. Plastikvari bir malzemenin önceden tasarlanmış mükemmel ölçekli bir kalıba dökülerek oluşturulan zirve temsiliyeti anlayışı, bir insanın veya insan grubunun toprağı avuçlarıyla şekillendirerek organik hareketlerle oluşturduğu yapılar ve bu yapıların zirve anlayışı birbirinden farklıdır.

İnorganik ve endüstriyel malzemeler, hesap kitap ve ince ayarların bilimum arayüzlere verilmesi sürecinden geçerek yapay da olsa bir dağı pekala oluşturabilir. Oysa toprağın elle, yukarı hareketle okşanması sonucu oluşan dağ, her daim hataya, harekete ve esnekliğe açıktır. “Hataya” kelimesinin yerine “hayata” yazmaya çalışmam gibi mesela.

Üstelik toprağı zirveleştiren ellerin tırnak aralarında mutlak suretle toprak kalıntıları kalır. Bu, zirvenin oluşum hikayesinin organik bir göstergesidir. Yaşanmış olan gerçekliğe dair bir izdir. Gerçektir. İsterseniz sabun ve fırçayla giderilebilir.

Bu iki tür zirveyi yan yana koymak çarpıcı bir görüntü yaratır mı peki? Bakan gözler tasarlanmış zirvenin çekiciliğinde kendini kaybeder mi? Toprak, yüzyıllardır aynı işleyiş prensibine ve görünüme sahip olan toprak olduğu için, onun oluşturduğu tepeyi zirveden sayarlar mı?

Bakınca gördüğümüz zirvelerin önemli bir kısmı aslında orada değil. Çoğu yapay süreçlerle ve inorganik malzemelerle bir araya getirilmiş.

“Model” içimizdedir ve ne kadar insan varsa, o kadar da model vardır.

Alıntıladığım bu cümleyi Gündüz Vassaf 1992’de Cehenneme Övgü kitabında cinsel kimliğe dair özgürleşme bağlamında yazıyor. Cinsel kimliğe ilişkin “kurtuluşa” bilakis önümüze çizilen modellerden de özgürleşerek ulaşılabileceğine işaret ediyor. Tıpkı bugün kuir teorinin, tüm kategorilerin ötesindeki alan(lar)a işaret ediyor olması gibi.

Bugün kamu ya da özel sektör çalışanlarının önüne serilen ve yeteri kadar tırmanırlarsa hayallerindeki hayata kavuşacaklarının bir nevi garantisi mahiyetinde yapılandırılmış zirve anlayışı, sanata ve sanatçıya kadar sızmış durumda. Halbuki sanatçılar olarak, tırnaklarımızın arasında kalacak da olsa toprağı ellerimizle şekillendirme ve kendi modellerimizi yaratmanın peşindeyiz. Yapay zirvelere kanmıyoruz.

Öte yandan her türlü emeğin ve emekçinin, kadının ve lubunyanın, bir toplumu oluşturan tüm halkların, direnişin her anlamda asıl öznelerinin göz ardı edildiği yapay, medyatik ve sermayedar zirvelere inanan, onların varlığını doğrulayan ne kadar fazla insan olursa, zirvelerin meşruiyeti de o kadar artıyor. Utancın yer değiştirişi gibi, zirvelere olan inançlarımızın da yer değiştirmesinin vakti geldi.

Çünkü asıl zirvelerin sakinleri, onlara kimse bakmazken ovalarda, platolarda, sıra dağların arasında dış etmenlerden uzak düzlüklerde sırt üstü yatarak gökyüzünü seyrediyorlar. Üstelik bu zirvelerinin ucu sivri oluşumlar da değil. Sürekli olarak rüzgarla aşınarak yumuşayan, köşelerini ister istemez kaybetmiş, bulutların arasında varolan yapılanmalar. Güneşe diğer tüm zirvelerden daha da yakınlar.

Kimileri için görünce zirve demeye bin şahit isteyen bu organik yeryüzü oluşumları, rüzgarı tanıyıp ona göre konumlananlarla, yağmurları tadıp kaçmayanlarla, suyun hareketini tanıyıp oyunlarını birlikte kurgulayanlarla el birliği içinde yapıldı. Basınç farklılıklarına ve ayazlara dirayetle göğüs gerenlerle birlikte. Kendi modelini tek model olarak dayatmayanlarla, kendi modellerinin peşinden “cesaret bulaşıcıdır!” diyerek koşanlarla.

Dayanışmayla ve direnişle,

Dipnotlar:

1. Dün Ahsen, özgürlük hakkında düşünmeyi bıraktığımızda özgürleşeceğiz, dedi.

2. Ben ise, direndiğimiz şeyi var eden direnişin ta kendisidir, diyorum.

Haliyle de direniş, tüm yapay zirvelerin meşruiyetini artık tanımamaktan geçiyor olabilir mi? Asıl meyveyi verecek toprakla, birleşmeyle, ve negatife yöneltilen bir direnç yerine pozitife doğru inşa süreçlerine ulaşmakla ilgilenmemiz gerekmez mi?

Özgürlüğün olup olmadığını düşünmek, onu zihinselleştirdiği ve henüz ulaşılamamış bir zirve olarak konumlandırmaya devam ettiği için, bireysel bağlamdaki asıl özgürleşmenin önünde duran yegane şey olabilir mi?

Bizim zaten hiçbir şey anlatmıyor olmamız gerekir diyorum, hiçbir yerde oturan hiçbir insana. Geçmiş, ona sözümüzü geçirebiliyormuşuz gibi gözükse de, her söz geçmişin de içinden geçerek eninde sonunda ona karışmaya meyillidir, diyorum.

Ölünce tüm dünyayı çevreleyen koskoca bir toprak kütlesine karışacağımızı düşünürdüm. Ta ki mezarlıkların mermer kutularına ve kutuların yerdeki betonla birleştiği noktalara daha dikkatli bakıncaya kadar. Ölünce arkamızda en azından bazı cümleler bırakabiliriz diye düşünürdüm. Ta ki dedemin mezar taşından silinen mürekkebi daha iyi anlayana kadar. Ta ki hiçbir yağmurun silemeyeceği hiçbir mürekkebi bulamayana kadar.

Söylenen her şey dolayısıyla hiçbir yere yazılamaz. Ama kırtasiyeler yine de kapatılmaz. İnsanlar en sevdikleri kalemin farklı renklerini satın almaya, en sevdikleri kağıt dokusundan da iyisini aramaya devam ederler. (Devam ediyor olmamız gerekir.) Bulamadıkları her gün de hayat başka şeylerle gelir insanlara, hayat insanlara gelir. Kağıdımızı bulsak ve en sevdiğimiz kalemin de hayal edilebilecek tüm renklerini 49.99’a alsak, yine de arayacak başka şeyler bulmamız gerekir. Hayat her gün sanıldığı kadar güzel değildir. Bunu diyerek bu sanrıların içinden çıkılabilir ve hayat çok güzeldir diye bir şey bir kalemle bir kağıdın üzerine pekâla yazılabilir. Yazılan hiçbir şey doğru olmak zorunda değildir. Ama burada yazılanlar doğrudur, diyorum.

Tesadüfler vardır. Onların birer tesadüf olup olmadığına yalnızca insanın kendisi karar verebilir. Keza dört yol ağzında nereye sapacağına, o gün ne giyeceğine, ve bugüne kadar hayatı ne kadar güzel bulduğuna.

2 Mart 2025, 26 yaşıma giriyorum. Bugüne kadar hayat çok güzeldi. Bugünden sonrası için de çok güzel olmaya devam etmesi için ne yapmam gerektiğini teknik olarak bilmiyorum. Ve 26 yılın bazı vakitlerinde “hayat güzel mi şimdi?” diye sorulsaydı dolu dolu bir “evet!” bile diyemeyebilirdim. Bugüne kadar teknik olarak ne yapmam gerektiğini bilmemiş oluşuma ve yine de çok güzel olmuş oluşuna güvenmeye devam ediyorum. İşte dolayısıyla belki de biliyorum ne yapmam gerektiğini.

Bildiğimiz şey, her an başına düşen kadar olacak ancak. 1 an her seferinde yalnızca 1 tane şeye mi tekabül eder bilemiyorum fakat benimkiler sayıca biraz azalıp içerik bakımından derinleşebilirlerse biraz rahatlayacağım. Böyle diyorum bugün. Dün bambaşka bir yere doğru hareket ediyordum, bugün bambaşka bir yerdeyim. Yerleri yönleri yan yana koyup karşılaştırmıyorum artık. Hangi başkalar birbirine denk gelir ölçmeye çalışmıyorum. Doğduğumuz gün, hareketimizin hatırlatıcısı olsun sadece. Başka bir şey söylemesin bize. Gerçi upuzun bir masada oturan bir sürü insan tarafından merak edildiğini bilmek, sevildiğini hissetmek de güzel. Siz nasıl sevileceğinizi seçemeyeceğimizi kaç yaşınızda anladınız?

Hareketimle birlikte hiç hayalini kurmadığım başkalıklarda buluyorum kendimi, hareketimde buluyorum başkalaşmayı. Şaşırtıcı bir şekilde dövmelerim bile bir başka bugün. Bakın hareketin başkalaştırmadığı bir mürekkep bile yok diyorum. Aramayın boşuna. Doğmanıza bakın siz. Doğmalara doyamayalım. Doymayalım ki hep ertesi güne uyanalım. Daha çok arayalım. Daha çok araşalım. Daha çok işteş fiil. Daha fazla işteşlik içinde bulalım kendimizi. İş bölümü yapalım. İşimizi yapalım. Affedelim mesela, birbirimizin üzüntülerini taşıyalım. Taşışalım. Tanışalım. İsteyen olursa daha çok tanışalım. Biz de isteyelim. Tartışalım. Kıralım dökelim. Taşalım. Duralım. Daha çok duralım birlikte. Yan yana. Duruşun kendisi olalım. Hareketin içindeki duruş kadar bilge ve dingin olalım. Duruşun içindeki hareket kadar zıpır, taşkın, oyuncu ve geçici olalım. Artık oyunlar oynamayalım çünkü 26 yaşındasın. Oyunlarını yeni pastel boyalarınla, sokaktaki direkle, veya otobüste kulağımdaki müzikle oynarsın. Birbirimizle oynamayalım artık demek istiyorum yani. Kandırıkçılık yapmayalım. Mızıkçılık veya. Yapsak da birbirimize bakalım, pardon: birbirimizle bakışalım. Ve bakınca görebilelim nereden geldiğimizi, nereye gidiyor olduğumuzu, istersek beraber yapalım bunu, bakışma meselesini yani, yürüme meselesini, durma meselesini, hareket meselesini, büyüme meselesini, birlikte yapılacağı için küçülme meselesini, kutlama meselesini, tek başımıza yapalım, şu yüceltilmiş bireyciliğe kanmadan yine de tek başlarımıza kutlayabilelim. Kimin doğumgünüyse onun ağzından kazara çıkan tükürük aromasıyla yiyelim pastayı. Bir günlüğüne bile olsa. Çünkü bugün kendimizi, yarın başkasını. Bugün kendimiziz, yarın bir başkası. Başka olsun her şey, dünden bugüne, yaş aldım ben, doğduğumdaki kadar nemliyim hala, yaş pasta, ve şu yaş meselesi var ya gözlerin, yaşam, yaşam, yaşam diye bir şey bir kalemle bir kağıdın üzerine pekâla yazılabilir.

Bilmem kaç yıl önce oturduğumuz bankta oturdum yine. Geldiğinde, seni beklerken yazı yazıyor olduğumu görünce, aynı şaşkınlık, aynı kanıksamışlıkla, ne yazıyorsun? diyeceksin. Formalite icabı.

Dönemsel olarak bana ait olan şeylerin bana ait olup olmadığını sorguluyorum.

Herkes istemediği en az bir şeyi yaparak bir yerlere geliyor, diye düşünüyorum.

İstanbul’un daha önce hiç gitmediğim yerlerine gidince kendimin daha önce bakmadığım taraflarına bakıyormuş gibi hissediyorum. Orada olduğunu bildiğim ama yine de yeni gördüğüm bir yere gelmişim gibi. Yadırgayış, şaşırış, tekinsizlik, heyecan. Ha 4 Levent metrosunun Eminevler çıkışından çıkmışım, ha kendime dönüp baktığımda mevzuya yeni bir soluk getirebilmişim. Levent diye bir yer olduğunu biliyorum ama neredeyse hiç gitmediğim bir yer olduğunu da biliyorum. Levent İstanbul’da. Ben İstanbul’da yaşıyorum.

Başka bir gerçeklik hayal edebiliyorum. Nefes alırcasına hata yapıyorum. İnsanlığın birbirine arz ettiği tehlikeyi kendimden biliyorum.

Her köşeyi aydınlatma isteğim, şiirdendir diyorum. Yoksa mevzunun samimiyet olmadığını şimdiye anladık. Olamayacağını belki de. Gecenin ikisinde birbirini tanımadan aynı yerde hunharca danseden insanları düşünüyorum. Onların sorularının benimkilerden daha az olabileceği ihtimalini düşünüyorum.

Hiç tanımadığım insanlarla gecenin ikisinde dans edebilmek için daha az soru sormaya başladım. Onlar da olayın samimiyet olmadığını çoktan anlamışlar gibi anladım.

Aldanmayacağım derken aldatmakla, aldatmayacağım derken aldanmakla meşguluz. Bir yerlerin dışına doğru hareket etmek için daha da içerilere giriyoruz. Eksilme negatif bir eylem olduğundan, gerekli eksilme için başka yerleri çoğaltmamız gerektiğini bilmeliyiz, bilmiyoruz. HaYaT tEzAtLaRla DoLu demek yerine bunları söylemekle yetiniyorum.

Siz hiç kendinizi affetme izni alarak ayrıldınız mı?

Kitap yazmıştım. Yakında çıkıyor. Haberdar edeceğim.

Ara dönem açık stüdyo buluşmasına yaptığım davetten sonra içimde de dışımda bir sessizlik hüküm sürmeye başladı. Daha doğrusu onu da önceleyen büyük bir gürültü.

Süreçte kalmakta zorlandığım gerçeğinin fısıltıları yükselmeye başladı. Önce şehir efsanesi canım, inanmayın böyle hurafelere dedim.

Sonra, çoğu zaman yapmaya çalıştığım gibi, gitmeyen sızının sebebini karşıma alıp onunla konuşmaya çalıştım. 2 hafta boyunca yaptığım konuşmalarda çuvalladım.

Akan nehri nasıl da kovaladığımız hakkında başka bir bültende yazmıştım. Yani hem nasıl peşinden koşarak kovaladığımızı, hem de akmakta olan suya, onun ne hacmini, ne hareketini, ne rengini, ne de özünü yakalayabilmemizi sağlayacak kovaları içine daldırıp daldırıp çıkardığımızı. Coğrafya derslerinden görmeye aşina olduğumuz yeryüzü kesitleri gibi, hepimizin de bildiği üzere, farklı yerküre katmanları o kadar da net sınırlarla ayrılmış değil birbirinden.

Neyi kovalıyorsun Zeynep? ikiye üçe beşe bölünerek cevaplamaya başladığım bir soru oldu. Ama kelimelerle değil. Kelimeler ince saplı çok amaçlı kovaların ta kendisi olabiliyor bazen.

neyden kaçıyorsun Zeynep? neyi neye doldurmaya çalışıyorsun Zeynep? nereye doğru koşuyorsun Zeynep? neyin bütünlüğünü, tamamlanmış gözükme uğruna bölüyorsun Zeynep? neyi tamamlamaya çalışıyorsun Zeynep? tamamlaman gereken ne var ki Zeynep? peki açıklaman gereken? pislik ilaç şirketleri gibi, hastalığı çözme vaadiyle problemin bütününü asla görmeyen haplardan neden sen de piyasaya sürmeye çalışıyorsun Zeynep?

sonra, yavaş yavaş,

nereden çıkarak nereye aktığını bilmediğin bir nehrin ebedi koruyucusu ünvanını kendi kendine vermek istemez misin Zeynep?

Emir askerdeyken ona tuttuğum defterden bir kesit:

Bu defterin en sevdiğim yanı, tamamının el yazısı olması. Öteden beri elle yazmakla bilgisayara yazmak arasında derinlerde bir yerde hissettiğim dev bir fark olduğunu biliyordum. Daha önce bunu kendime de dışarıya da zaman zaman açıklamaya çalıştım. Her seferinde elle bir şeyi yazmayı, klavye kullanmaya tercih ettim. Daha doğru, daha iyi hissettiriyor deyip çok da irdelemedim. Şimdilerde bu gizem kendi kendini çözmeye başladı. Önce Anne Carson'un bir röportajında "Marking thoughts and typing thoughts are two different things." dediğini duymamla. Evet dedim, düşüncelerimin izlerini bırakmak, onların tekdüze, ritimsiz, hareketsiz ve dijital karşılıklarını oluşturmamak benim yaptığım. Sonra kendimi daha da fazla çizerken buldum. Ama öyle bir "final image" elde etmek kaygısıyla değil, elimin o an sergilemek istediği hareketi kaydedercesine. Yine bir düşüncenin, bir ruh halinin bıraktığı izleri bırakırcasına, izlercesine. Şimdi neden birçok yazarın çizimlerinin de olduğunu daha iyi anlıyorum. Bazı şeylerin dilsel yerine jestürel çevirileri var. Bazı şeylerin anlamını değil hareketini kaydetmeye ihtiyacım var. Bazen yazmaya değil, çizmeye ihtiyacım olduğu gibi, çoğu zaman bir dosya açıp tuşlara basmaya değil, kalemi kağıda sürtmeye ihtiyacım var. Kolum şimdiden ağrımaya başladı.

Şimdi ise defterden ekrana aktarış esnasında gözlerim biraz yanmaya başladı. Uzun süren bir ekransızlık için askere bile gidebilirim sanırım.

Bugün stüdyoya gelirken yolda aldığım bir not:

Bazen insan kendini sistemin içine güzelce bırakıverir. Spotify’da en güzel 40 piyano klasiği çalma listesine tıklamak gibi.

Neyi nasıl seçmemiz gerektiğini, havuzların içinden neleri seçerek kendimizi oluşturmamız gerektiğini bilemediğimiz bir halde bakıyoruz dünyaya. Her şeyin miktarı başımı döndürüyor. Dünya bugünlere öteden beri birike birike mi geldi? Onun için önceden seçilmiş olana ilerlemekten daha kolay pek az şey var günümüz insanı için. Bunu yapma hakkımı, hayatımı nasıl kurgulayacağımdan ziyade bazen hangi şarkıları dinleyeceğimde kullanmayı tercih ediyorum. Hangi “vibe” müzik dinleyeceğini bildikten sonra belki bir tuşa basabilirken, hangi “vibe” bir hayat istediğini bildikten sonraki aksiyon planı bir tuşla tekdüzeleştirilemeyecek kadar taşkın.

Yukarıdakileri yazalı epey oldu. Aşağıdakileri geçtiğimiz Pazar yazdım:

Elbette ki kapı açılıp biri girinceye dek süren yalnızlık diye bir şey var. 
Daha 1 sayfayı bulmadan kişi sayısı 2'ye ulaştı. 
Evler bunun için mi var? Birlikte yaşamak için mi?
Sürekli kapı açılsın da içeri biri girsin diye mi?
Yoksa, evlerin kapıları var,
ve kapılar açılmaması gereken zamanlarda açılmasın diye mi?
Dışarıda bırakmak için mi yoksa almak için var? Ağızlarımız mesela,
düşünceleri. Gözlerimiz, paketlemeleri. 
Kalbimiz, gerçekleri. Veya her neyse.
Söyleyebilmek üzere tam da oluşmamış, 
oluşumu tamamlanmamış gözlemlerle, çıkarımlarla, hislerle
oturuyorum.
Yazmanın tamamlanmamışlıkla ilişkisi hakkında yazmıştım daha önce:
tamamlanmamış olanın yazıya dökülerek tamamlanmasını.
Tamamlanma ihtiyacının halbuki, sürekli zihin tarafından 
karşılanmaya çalışması.
Eve benden sonra gelen oldu, odamın kapısını hala açık tutuyorum.
Çünkü zihnim buraya açık, kağıda, kaleme, 
bu tek kişilik deri ve ahşap koltuğa.
Kapı eşiğinin çizgisinin dışında olana değil.
Dinginleşmeye başladım siz öyle diyince. 
Bir savaşı dindirdim. 
Herkesi kapsamaya çalıştım derken hep ertesi gün oldu.
Rutinlerim, acil olanı elimden götürdü.
Bakımım, kendime bakışımı yumuşattı.
Çarpıştıracak çok da bir gerçeklik kalmadı. 
Oyunun kurallarını eylemlerim yazmaya başladı,
eylemlerim kurallara göre oluşmadı. 
Arzularım da başrol oyuncularındandı, haliyle
korkularımın elinden tuttukları için
elbette korkularım da meydandaydı. 
Henüz nasıl seslendireceğimizi bilmediğimiz bir şarkı yazıyoruz
hep beraber.
Yazmıyoruz belki de, duymaya çalışıyoruz önce.
Gözlerimiz kapalı. Paketlemeleri görmüyoruz.
Ama bu doğru bir yol mu? 
Eylemi var edecek şey, eylem gerçekleşmeden var olabilir mi?
Bence hayır.
O yüzden bir Pazar öğleden sonrası, yazıyorum işte. 
Kalemi bitirmek bahanesi, büyümek bahanesi, anlamak bahanesi.
Hiçbir şeyi anlamak istemiyorum. 
Söndürmek için önce tüm yüzeyi eritmiş olması gerekir ya mumun,
bir homojenlik arayışıdır ya bu,
işte emin olamıyorum. 
Ne kadar vaktim var diye.
Vakit nedir diye de emin olamıyorum. 
Hikayeler yazmakla mı barıştım yoksa?
Kabul mu ettim kurgunun gerçeğin ta kendisi olduğunu bir bakıma?
Kanadığımı, ayda 1 kez, en az 6 gün. 
Evimden uzun süre uzakta olmayı sevmediğimi,
bir evimin olmadığını,
ayak baş parmağımı, diğer parmaklarımdan fiziksel olarak ayırmanın
iyi hissettirdiğini,
ama belki de hiçbir şeyin ayrışmaması gerektiğini,
iki gözün tek göze inmesi,
parçalı düşüncenin verdiği acıyı,
hiçbir hissimin bir diğerini unutturmaması gerektiğini,
heybetimin acımın yanında, benliğimin ötekinin yanında,
kızgınlığımın şefkatimin yanında, başarımın yoldaki taşların arasında 
ve içi içe,
erkekle kadının, nasıl ki içime girdiğinde bütünleşiyorsak,
çocuk mu yapmalıyız bir şeyleri bütünlemek için artık?
Hele de doğamız elveriyorsa, arzumuz, tüm bu birleşimleri
hele de mumu ateşle değil suyla yakmak istiyorsam,
nasıl yakabileceğimi biliyorsam, ve yakabiliyorsam,
en karanlık anlarda da, istediğimde çıkarıp yazıyor olmam gibi,
kitabın adının tutkal olması gibi, çünkü neden ayrı dursun tüm parçalar,
neden hepsinin ayrı ayrı isimleri olsun, neden arada derzler olsun,
neden yan yana uyumayalım ki, aynı rüyayı görmekten korkmazken
ve yine de her bir bilinç altı başka şeyler püskürtüyorken zaten üzerimize,
ağlarken neden gülebilenin de biz olduğunu, hatta daha da iyisi,
güldürebilenin de biz olduğunu neden unutalım ki?
Neden cebimizde bir tutkal şişesiyle dolaşmayalım ki düyayı karışlarken?
Bizi evimize sokacak anahtarlarla aynı cepte 
neden bir tutkal şişesi de bulunmasın ki?

18-19-20-21 Aralık tarihlerinde İMÇ 5. blokta yer alan SAHA Studio final açık stüdyo günlerine sizi davet ederek, saha kaydı*’nı bitiriyorum.

Bu nüsha Haziran-Aralık 2024 sanatçıları arasında yer aldığım SAHA Studio 8. dönem çalışmalarım bünyesinde yazılmıştır.

Bu hafta adamlar hakkında yazıyorum; bir köşede zihnimde yazdığım ama onların sonradan yalanladıkları, diğer köşede ise daha önce aklımın ucundan dahi geçmemiş ama yeni bilgi olarak yazıp elime tutuşturdukları.

Artık kimse yazmıyor adamları. Kimse ilgilenmiyor adamlarla.

Ara dönem açık stüdyo günlerine yaklaşıyoruz. Yüzeye oyulu dağlar, kağıtlara yazılı listeler, duvarlara çakılı çiviler, tırnaklar arasında kalmış yağlı pasteller, havada uçuşan sunta tozu, matbaalar google search, depoya eşya taşımam ve her şeyi biraz daha otobiyografikleştirmem lazım.

Işıkları her şey yerleştikten sonra ayarlayacağım. Veya her şey yerleşirken paralel götürmeyi seçtiğim bir süreç de olabilir ışıklar.

Bu hafta bazı insanlar duyduklarından memnun değiller. Düşünüyorum, çok mu susuyoruz bazen?

Beni her düşündüğümü söyleyebileceğime ikna eden benim. Problem, çok da zor ikna olmuyorum. Algıladığımla gerçek olanın arasındaki boşluğu iki tane tek kişilik yatağı çift kişilik bir yatağa dönüştürürcesine kapatıyorum. Boyutuna ben karar veriyorum. Bazı şeyleri yazabilmek için bu boşlukları görmezden gelebilmek önemli diye inanıyorum. Ama üzerinde fazla tepinirsen o yatakların birleştirildiği yerden ayrılacağı, belki kırılacağı aşikar. Ne de olsa hem yataklar, hem de sen başka bir şeyi taklit ediyorsunuz. Bunu asla kimseye itiraf etmezsiniz. Belki yazı bittikten sonra.

Elbette ki tepiniliyor bu yataklarda. Elbette ki kırılıyor ve ayrılıyor yataklar. Kendim kapattığım boşlukla bakışırken, düşünüyorum, çok mu konuşuyoruz bazen?

Bugünü Pazartesi zannetmem gibi mesela.

Veya bir Salı günü geç kahvaltı etmişsem sokakta birinin yanından geçerken “İyi Pazarlar” demem gibi.

Pazar günü, semantik bir problem.

Seçebileceğin tüm şeyler arasında 
şimdiyi seçmeye 
anda kalmak denir.
Sadece adı böyledir.

Akıntı öylesine güçlüdür ki,
kendi kendimize yarattığımız imgelerden bile
sürekli kaçarız. Akıntı zaten hareket halindedir.
Yapmamız gereken yegane şey durmak olduğu halde
kaçma ve kovalama eylemlerini akıntıya biz yakıştırırız.
Zaten onun adı da akıntı değildir.

Bir zamanlar, ben çok acı içindeyken
-bir şeyin tam da içindeyken işte, dışına çıkmaya, kaçmaya çalışmıyorken-
akıntıyı durup izlediğim yerden onun tasviri,
kelimeleri, anlamı, ifadesi, çevirisi üzerine yoğun bir şekilde çalışabilmiştim.
Mevzu acı bile olmuş olsa
olanı kabullendiğin noktada
-ki kabullenmemek için elimize çok fazla sebep verilmiştir-
ona kelimeler üflemek, veya onun üflediği kelimeleri yan yana getirmek çok kolaydır.
Kolay değil, doğaldır. 

Seyir halinde ayağa kalkmamak gerektiği gibi, seyir haline bir yere tutunmak da önemlidir.
Seyir halindeyken seyir halinde olduğunu anlamak her şeyi değiştirebilir.

Yazarak bir yere varılamayacağı gerçeğini, sözlük objesinin varoluşu açıklar. Kelimelerin başka kelimelerle açıklanması gereken bir düzlem, anlam dolaşıklığını bize gösterse de, ve bu çok romantik gözükse de, semboller gerçeğin karşısında sembol olmaktan öteye geçemez. Anlam, anlam olmaktan öteye geçemez.

Dağ gerçekte olan ise, dağı anlatmak, dağa bakarak eteklerinde dolaşmak gibidir.

Sözlüğün kendi içindeki döngüsü, dağın eteklerinde yapılacak çok keyifli bir yürüyüş, kendi kuyruğunu kovalayan bir hayvan, kendi varlığına başvuran, kendi varlığından bahseden, kendi varlığıyla ilgilenen bir sanat işi.

27-28 Eylül tarihlerinde, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı 5. blok’ta yer alan SAHA Studio, kapılarını benim adıma bu sorular etrafında açacak.

Görüşmek dileğiyle,

çok düşündüğümüz için

evrenin birimi enerji,
yine de hala bir resim karşılığında karnımız doysa
veya güzel ayakkabılar edinebilsek
iyi olabilirdi.

This morning I've been counting the differences between being a good person and being a bad person.

One, two, three, four. This time it sounds exactly like this.

To my surprise, last night on the balcony I was explaining how all my life I’ve worked towards negating distinctions between good or bad, right or wrong, before or after; allowing myself to have a space so free, I could do anything I desire in it. I’ve realized on the balcony, that this is what I do, my blessing and my curse.

These distinctions I don't make have me swimming in swamps I believe no one else sees. As in, their ability to understand the swamp, or to be in it with me. A system where I may hold even the coffee cup responsible for everything that happens. Or sometimes a high dose of compassion I feel towards it for simply doing the task at hand, holding the coffee. Just because it exists.

The swamp keeps me arrogant. But it also holds my reality.

One beautiful downside to love is its capacity to hold you accountable. That’s why we play hide and seek with it. And swamps are perfect environments for the game.

Everything that comes my way seems familiar from somewhere else.

I forgot what I knew when I was born, my hope is to remember before I die.

There must be a connection between pain and pop music. Or between reality and pain and reality and pop music.

When given an explanation for it afterwards, an action poses the question of whether it occurred because of the explanation in the first place, perhaps it having existed regardless of the action, by itself, in the mind. Therefore does any action remain to simply be an action? Only when not explained perhaps.

I don’t have much of an explanation for what has been going on in my life lately. Which makes it more a totality of succeeding actions instead of a fragmented reality of explanation-bound thought patterns.

He-said + she-said = 0

The ambitions of writing once more comes into question. I resort to other forms of expression that lack the intrinsic feature of sounding like an explanation. Paintings barely ever explain something. Or images at large. Or even performative gestures.

I resort to old techniques to keep myself cool. For example, instead of air conditioning, I compress my neck and feet with blue gels from the freezer.

Yet it is completely unknown to me what I do to cool myself off from an event, a person, an idea, a task or a belief.

I discovered yesterday that staring at the mirror helps when talking on the phone. Much like love, a reflection has the potential to hold oneself accountable. But is that what we are seeking, an accountant?

I already told you I have nothing to explain.

except

that I wouldn't agree with you 
if the past has to come before now
and if the future will always have to come later. 
I do not agree with you when you do not listen,
you do not agree with me when I think you don’t.

We still love each other, why wouldn’t we? 
We have been alive for as long as we could remember. 
I have nothing to explain. 

Susturulduğum her an için bir ağıt, yazdığım her yeni şey için bir kağıt yakıyorum. Her şeyi abartıyorum.

Asıl söylemek istediklerimi kağıtlara yazdığımı düşünmüyorum. Oysa gitmek için bir kere sormanın ve geri dönmek için iki kere sormanın oldukça yeterli olduğunu düşünüyorum. Üçüncüyü bilmiyorum.

Sorulsaydı, söylerdim.

Ne bir şeyin olması, ne de bir şeyin olmaması üzerinden yaşanan mutluluk.

Elim kasığıma gidiyor, orası benim. Aklım sana gidiyor, orası benim değil. Elim kaşındı elim elime gidiyor, orası işte benim. Aklım düne gidiyor, orası artık benim değil.

Böyle görüyorum olanı biteni, böyle izliyorum sizleri. Yazamadım işte günlerdir, yeterince uzaklaşamadığım için. Dediğim gibi, elim size gidiyor, orası da benim dememek için eğitiyorum kendimi.

Birini sevmekle sevgili olmak arasındaki farkları sayıyorum içimden bu sabah. Bir iki üç dört. Hayır, elbette ki böyle duyulmuyor. Daha çok, beklentiler var, beklentiler karşılanmıyor, sevginin önüne geçiliyor gibi bir minvalde. Bu ve varyasyonları. Dün varken bugün olmaması gibi, yukarıda da görüldüğü üzere dün ne istediğimi bilirken, bugün ne istediğimi bilmemek gibi. Farklı olabilir miydi gibi. Farklı yapabilir miydim bir şeyleri gibi. İşte sevmek tek kişilikse sevgili olmak iki kişilik olduğundan farklı yapabilir miydik sorusunun ortalıklarda artık olmaması gibi. Ayrılmak gibi işte.

Yazıdan, sadece yazmam gerektiği ve her şeyin onunla başlaması gerektiği baskısını kaldırmak.

Başka şeylerin yazıya, yazının da başka şeylere dönüşmesine izin vermek.

Yazıyı sadece yazarak yapmamak.

Yaşın sorulduğunda söylememek.

Yazıyı sadece yazmak için yazmamak, başka ne için yazdığını bulmak.

Başka şeyleri sadece yazmak için yapmamak, başka ne için yapıldığını bulmak, ve tüm bunların yazıya nasıl dökülebileceğini anlamak.

Yazmakla diğer şeyleri bu kadar ayırmamak.

Eylemler arası geçirgenlik, fikirler arası akış, tek kanallı güven yerleştirmesi.

Şimdi sevgili olmanın yapı taşlarından birinin onun ağzından çıkan her şeyden hoşlanmak olup olmadığını düşünüyorum.

Seni seviyorum. Burası değişmeyen bir gerçeklik. Aynı zamanda sevgili olmak istemiyorum (burada -da ayrı yazılır, hata ettim).

Şimdi çarşıdayım. Etrafı seyrediyorum. Yazdıklarımı seyrediyorum.

Şimdi de çarşıdayım. Siz görmeseniz veya okumasanız bile dünkü aynı başlayan cümleyle bunun arasında bir sürü şey oldu.

Birbirlerine iple bağlı bir grup dağcı. Resmini çizmek istediğim ne çok şey var. Olan şeylerin bir nevi yeniden temsili. Eylemi veya görüntüyü zihne çevirmek, sonra zihnin çevirisini zihinde yapmak. Sonra zihni eyleme geri çevirmek.

Sabah buradayım ve yazıyorum. Dün hoşlandığın bir şeyden neden hoşlandığının motivasyonlarını açık ettiğin için teşekkür ederim.

Burada’nın neresi olduğunu bilmiyorsunuz galiba.

Bugün inanılmaz itiraflarla geliyorum.

Bizi dağıtanın konuşmak olduğunu biliyordum da, asıl meselenin kimle konuştuğun olduğunu biliyordum da, tatmin olmadığımda gözümün başka yerlere kaydığını biliyordum da, her şeye rağmen kendimde, kendimle olmanın önemini, oraya varacak yolun taşlarının önemini, oranın varolduğunu biliyordum da, konuştukça dağıldığımı, sustukça sıkışıklığımı, göremedikçe açlığımı, dindirilmesi için neyin gerektiğini biliyordum da, fevri kararlar alabildiğimi biliyordum da, öfkeli olduğumu biliyordum da, sabırsız olduğumu biliyordum da,

ne bu kadarını biliyordum,

ne de hiç bir şey bilmiyordum.

Ne yapman gerektiğini bilsem de sana söylemeyeceğim.

Kendi referanslarına tutunmak.

Kitabın arkasında sigara yakmak.

Rüzgar var.

(rüzgar var kadar küçük / eylemsel / gerçek / olan / olağan bir şeyi satır satır başka şeylerle anlatmak)

Sana neden görebildiğinden fazlasını anlatmamın iyi olacağını düşündüm, bilmiyorum.

Canım doğru sıcaklıkta yandığında, çok iyi yazabiliyorum. Bu dereceyi mekanik olarak tutturmak mümkün olmadığından, olaylar ve tepkiler silsilesi kırk yılın başı beni ideal bir sıcaklığa getirdiğinde de fırsatı asla kaçırmıyorum. Nerede olduğumun bir önemi yok. Çıkarır ve yazarım. Veya çıkar ve yazarım.

Uzamış çimenlerin arasına şişeni koyabileceğin uygunlukta bir düzlüğü sezgisel olarak gözlerinle aramak gibi, çocukken tatlı su kaplumbağamızın evde kaybolduktan bir hafta sonra suyu takip ettiği için banyoda saklanmış bir halde bulunması gibi, durmak istediğimde frene, hızlanmak istediğimde gaza basmam, hatta daha da iyisi, şerit değiştirmeden önce sinyal vermem gibi, belki de işedikten sonra mutlaka dönüp kendi çişini koklayan köpeğimiz gibi, işte dışarıyı ve kendimi, merkezin yer değiştirişini, gülmemle ağlamamın arkasında yatan sebepleri, onlara sorulsa kendilerini asla bir sebep olarak görmek istemeyecek faktörleri, ne münasebet canım, ben de istememiştim böyle olmasını, gibi, işte seyrediyorum olanları.

Muhtemelen olmayanları da seyrediyorum.

Bu sefer hissettiğim anda değil, sonrasında yazdım. Dün geceden bugüne kalanlar yani. Yasemin yaz dedi, sonra dönüp bakarsın. Yazamam dedim, çok korkunç bu olan biten. Gerçi hiçbir şey bitmiş gibi değil. Tam ortasındayım.

Soy gaz veya asal gaz, standard şartlar altında her biri, diğer elementlere kıyasla daha düşük kimyasal reaktifliğe sahip, kokusuz, renksiz, tek atomlu gaz olan kimyasal element grubudur.1

Bundan daha da kötü olmayacak dedi. Önümüzdeki haftayı sordum. Peki ya o zaman?

İnert yapıları sayesinde, kimyasal reaksiyon istenmeyen durumlarda kullanılmaya uygundurlar. En dış elektron kabukları tamamen değerlik elektronlarla dolu olduğundan dolayı reaksiyona girme eğilimleri düşüktür.2

Öncelerde, iyi oluşun devam etmemesi için herhangi bir sebep üretmekten koşarak uzaklaşırdım. Öyle neşeli olmaktan bahsediyorum ki, işlerin tersine çevrildiği herhangi bir senaryoya inanacak bir iğne deliği bile bırakmadan hayali ufuk çizgilerine doğru sadece koşmak.

3 gibi yattım. 11’de kalktım. Yürümeye çıkmadım. Hazırlanıp stüdyoya gideceğim.

Nasıl hareket etsem diye düşünüyorum. Edemeyeceğim sanırım.

Zamanın sürekli farkında oluşumuzu konuştuk. Günleri, saatleri, daha onlar kendileri bile oradan yeni geçerken saydığımızı, her şeyi nasıl da bildiğimizi, nasıl da kontrol ettiğimizi. İşte böyle zamanlarda teslimiyet aslen ne demek olduğunu belli ediyor.

Aslen nereli olduğunu.

Eşikteyim. Eşikliyim ben. Yüz yüze çarpıştırdığım gerçeklikler arasında kendime göre bir bahçem var. Yeşer(t)mek için çok geniş arazilerimiz olmasa da yine de köyümüz uzaktan şirin, kompakt ve huzurlu gözükür.

Halbuki Yasemin dedi ki 7 gün iyiyim desen, 8. gün ise başka bir şey. Ne olabilir ki?

Eksik benlik üzerine bir video izledim. Yapılacak çok iş var gibi duruyor. (terapide) terminasyona giriyoruz. Terminasyon da bitince artık biz olmayacağız. “Termine ettim” (birinci tekil şahıs), şeklinde duyulacak.

Periyodik tablonun en sağındaki grupta yer alan soy gazlar elektron dizilişleri hayli kararlı olduğu için tepkimeye girme konusunda isteksizdir.3

Zamanı tutuşumuz, akan nehri kovalara koyuşumuz4, zamanı hızlandırışımız, zihni bedenden önce getirişimiz, bu dünyada da yapılabilecek bir şeyler olduğunu bazen göremeyişimiz, iyi olmaya direnişimiz, aslında bizim değil de mekaniğin direnişi, korkuşu, nehri kovalayışı (hem içinden kesitler almak için kovalara doldurarak hem de işte peşinden koşarak), dans edişimiz, yürüyüşümüz, zihinden çıkışımız, ama içinde kalıncaki dövüşümüz, şimdi terziye bırakacağım kıyafetleri torbalamam lazım.

En dış elektron kabuklarında mümkün olan en fazla sayıda değerlik elektronu bulunan soy gazlar dışındaki elementler ise kimyasal bağlar oluşturarak elektron dizilişlerini soy gazlara benzetmeye çalışır. Bu, kimyanın ortaya çıkış sebebidir.5

Serotonin için maca tozu içiyorum. Hormon testi de yaptıracağım. Hareket edeceğim. İçinde kalacağım. Elimdeki kovaları sakince yere bırakacağım. Nehri seyredeceğim.

Sorulduğunda bir borçlanma hissetmeden iyiyim diyeceğim. Buna inanmakta zorlanacağım. Buna inanmayı kolaylaştıracağım. Eşikten atlayacağım.

Seni ve beni zamana tabii tutmayacağım. Bunun için ağlamayacağım. Sana derdimi anlatmayacağım. Dertlenmeyeceğim.

Piyano çalacağım. İki elimi birbirine bağlayacağım, ip kullanmadan, havada, ve sadece kaslarıma öğreteceğim.

Her ne çalıyorsam piano piano ve kaslarıma sabırla yeteri kadar öğrenme vakti tanıdığımda her şeyi çalabileceğim.

Zamanı yavaşlatacağım. Geniş zamanlar umacağım.6 Anlamadığımı yazacak, anladıktan sonra belki konuşmayacağım. Bağırsaklarıma da baktıracağım. Aramanı beklemeyeceğim. Beni daha çok sevdiğini düşünmeyeceğim. Sadece farklı olduğunu getireceğim aklıma ve istersem neler yapabileceğimi. İsteyeceğim.

Tüm kaslarımı haberdar edeceğim.

Elektronlarımı tamamlayacağım.

Soy gaz olana dek soy gaz gibi davranacağım.

Kendimin ortaya çıkış sebebi olacağım.

Artık herkesin herkese göre olmayabileceği bilgisiyle oturuyorum her nerede oturuyorsam. Aklımda semantik ve araba kullanmanın yarattığı gerginliğe dair şeyler var. Gerginlik yaratan başka şeyler de var elbette ki. Bugün oraya bakmayacağım. Bugün nereye baksam bakmadığım bir yeri görüyorum.

Kendi nasırlarımı kendim tedavi edebileceğim bilgisiyle yürüyorum her nerede yürüyorsam. Eczaneden aldığım ilacı sürmek için sabırsızlanıyorum. Yaz geliyor ne de olsa. Ayaklarım açıkta, benliğim tamamen bir boşlukta. Bu saatten sonra her şey olabilir.

Geçtiğimiz günlerde aldığım en iyi tavsiye, yaptığım şeyi romantize etmemek üzerine oldu. Fakat stüdyodan çıktıktan yatağa girene dek geçen sürede istediğim kadar romantize edebilirmişim her şeyi. Akşamleyin beş ila altı saat bunu yerine getirmek için gayet yeterli gibi bir süre gibi duyuluyor. Romantize ettiğim şeyleri ertesi gün sistemik çalışmalarla işlemek mümkün müdür? Veya bu şalterleri öyle istediğimiz gibi açıp kapayabilmek?

Gelişmelerden haberdar ederim sizi.

Bugün stüdyoya eşyalarımın önemli bir kısmını taşıdım. Daktilom, bazı kitaplarım, çeşit çeşit bantlarım, farklı boyutlardaki duralitlerim, bugüne kadar yaptığım işler için matbaadan aldığım baskıların arşivi, performans metinlerimin bütün kopyaları, falçatam, en sevdiğim renkteki çivilerim, aydınger kağıtlarım, kuru boyalarım, füzenlerim, kumaşlarım, metal tellerim ve henüz nerede kullanacağımı bilmediğim bilimum materyaller artık beş kişinin çalışacağı bir mekanda kendi köşemi işaretleme içgüdüsüyle İMÇ’deki geçici evlerinde yerlerini buldular. Onlar nereye ben oraya bilgisinin harekete geçirici gücüyle bugün itibariyle yeni dönemi açmış bulunuyorum.

Son zamanlarda materyal dünyanın gerçekliğiyle baş etmeye çalışan duygusal akışlarımı gözlemliyorum. Bu sefer, fırsat verildiği takdirde fizikselliğin de şekillendirebileceği metafizikselliği ve bu şekilde kurulan diyaloglarını dinliyorum. Bu ikisi arasında inşa ettiğim yeni köprülerin kamu spotu olarak ise yazmaya ve anlatmaya devam ediyorum.

Yolda giderken Rick Rubin’in ev sahipliği yaptığı ve Andrew Huberman’ın konuk olduğu Tetragrammaton podcast bölümünü dinliyordum. Ancak unutmayacağımızdan emin olduğumuz deneyimler hakkında yazmadığımızı anladım Avrasya Tüneli’ne bağlanan yolda. Bir yandan hayatın artık dillendirmeme gerek kalmayan tarafları artsın isterken, bir yandan da yazma kaslarımı yeni ve işlevsel yerlere nasıl yönlendirebilirim diye bakıyorum. Korku dolu gözlerle.

Hafızanın yapısı gereği yazmak durumunda olduğumuz aşikar. Bazı şeyleri yazmasak da unutmayacağımız, unutmayacağımız için de yazmadığımız aşikar. Ne anlatacağımı bilmediğim, gittikçe sadeleşen günleri önüme aldım. Hatırlıyorum. Hatırlıyor musun? Veya sizi bir yerden çıkaracak gibiyim. Veya hatırlayamadım yazmıştım ama bir yerlere.

Öptüm.

Z

Her şey ayrılıyor ama her şey birleşiyor.

Hayır hayır.

Her şey ayrılıyor ve her şey birleşiyor.

Daha önce tatmadığım bir özgürlük hissi. Artan milatlar.

Yapabileceğim bir şey olursa lütfen haber ver.

Göremediğimi düşündüğüm her şeyi görebiliyorum aslında.

**************************************************************************************

göğüs vuruşu, yer tepinmesi, ağlayış, omuza dayanış, göğe bakış, yere yatış, ve yaşayış. yaşayışa devam ediş. (hayatımda biri olduğunu idrak etme teknikleri). içinden ilk defa çıkabileceğimin bilgisi geldiği için çıkış. içinden çıkmak istediğimi sanarken kalmaktan korktuğumu görüş. görüşün açısı. açıyı değiştiriş. gitmek istediğim için kalış. gitmek istemediğim için duruş. duruşu değiştiriş. gitmenin gitmeye denk oluşu. kalmanın kalmaya denk oluşu. bir karar vermek zorunda değilsiniz. yine de ikisini aynı anda yapamayız.

semantik olarak tezat diye adlandırdığımız her iki şeyin birbirine içkin olduğu gibi bir gerçek var. ya bunu bilerek yaşasaydık? yani bundan sonrası için. dünle ilgilenmiyorum. olduğu için değil, olmadığı için ilgilenmiyorum. gitmekle kalmanın aynı olması.

son zamanlarda fazlasıyla zaman ve mekan bazlı düşündüğümden ve bu sebepten ötürü bağlamı eksik kalmış anlatıların içinde sıkışıp kaldım. biraz size son zamanlardaki kendimden bahsetmek istiyorum: son zamanların ilk zamanlar da olduğunu düşünüyorum. korkudan hareketle pek çok şey yapıyorum. daha doğrusu, korkudan hareketle meydana çıkardığım bir takım düşünce kalıpları ve kalıpsız düşüncelerin gölgesindeyim. konuştuklarım da buradan gelip çıkıyor ağzımdan. çok konuşuyorum. yani aslında her zamaki kadar konuşuyorum, fakat bana fazla geliyor. düşündüklerimden çok söylediklerim fazla geliyor işte. ikisinin aynı şey olduğuna inanmaya bırakma yaşım gelmiş gibi hissediyorum. tıpkı ilk zamanlardaki gibi, aslında bunun böyle olmasını hiç istemezdim. çünkü ilk zamanlarda bunun böyle olması gerekmezdi. o zamanlar da bence çok şey düşünüyordum, şimdi de. alın size değişmeyen bir şey. ama düşünmenin bir ölçütü olmadığından değişim denen meseleden mesul değildir belki. mesuliyetini taşıdığım ne çok şey çıktı son zamanlarda ortaya. düşünmeye devam ediyorum ama konuşmaya devam etmek istemiyorum bazen. yemeğime devam etmek istememek gibi. yalnızca kendimden mesul oluşum meselesini fazla ciddiye alıyorum sanırım. buna ciddiye almak denir mi bilemiyorum fakat yine sanırım dışarıdan bakınca mesuliyetini aldığım şey sadece kendimmiş gibi gözüküyor. bu, diğerleri kendi mesuliyetini alma meselesini benim kadar ciddiye almadığı için çıkan bir problem mi bilmiyorum. bunun temelde bir problem olduğunu  düşünmüyorum. bunun ciddiye alınacak bir mesele olduğunu hiç düşünmüyorum. yani ciddiye alarak dönüştürülebilecek bir fiil olmadığını düşünüyorum. konuya başka türlü yaklaşmak lazım.

beni heyecanlandıran şeylerin değişmiş olabileceğinden ötürü derin bir hüzün duyuyorum. potansiyelim benim seçtiğim (dışarıya seçtirdiğim) yere değil de kendi gördüğü yere akmak istiyor. izin veriyorum. yapılacak onca şey, söylenecek onca şey arasında yapılacak hiçbir şey, söylenecek hiçbir şey yokmuş. yokmuş işte.

bunca zaman aslında düşünmeden yazdığımı fark ettim ve düşünce kasını kullanmadan yazmamın bir işlevi oldu zannediyordum, bir işlevi vardı yani, düşünmeden yazıyordum işte, tam olarak anlamları, kelimeleri, neyden sonra neyin geldiğini düşünmeden yazıyordum. öyle akıyordu. öyle bir anlamı oluyordu. çok düşünmeden yazmak, çok da düşünmeden, bir sonraki yazacağın kelimeyi hesaplamadan, neden şimdiki kelimenin ardına neyin gelmesi gerekir diye düşünmeden, çok da düşünmeden ve daha önce düşünmüş olduklarınla yazmak, yazarken birlikte görmek aslında tam da ne demek istediğimi. bir türlü de ne istediğimi bulamamak dolayısıyla. ama ne demek istediğimi çok iyi bilmek. fiilleri mastar halinde bırakmak sanki onları kimliksizleştiriyor, kimliksizleştirdikçe de daha fazla anlam ifade edebilme, daha çok önermeyi kapsayabilme potansiyellerini artırıyor. artırıyordu yani. şimdi onları havada asılı, gerçekleştirilememiş, anlamı bir özneye bağlanmadan kurulamamış birer hisse dönüştürüyor.

ben de kendimi soyduğum yerden yeniden giydiriyorum. potansiyelimi hiçbir yere sığdırma zorunluluğum olmamakla birlikte, akacak güzel bir yeri olsun diye ona bir yol çiziyorum. nerede olduğum önemli değil diyor, biz bizi yaratırız. çünkü ardını ne kadar istesek de göremeyeceğimiz ne çok şey var. oysa ard arda gelen kelimeler yazıyor hikayeyi. önüne arkasına hiçbir şey konmadan duran her şey ne güzel oysa.